Un parque que se renova con máis lentitude
A discusión sobre mobilidade raramente se limita a debates teóricos: ten efectos directos na seguridade, no peto das familias e na calidade do aire das cidades e do medio rural. En Galicia, a antigüidade media do parque de turismos escalou ata situarse en 16,7 anos, unha cifra que supera con claridade a media nacional, que ronda os 14,6 anos. Esa diferenza, aparentemente técnica, agocha consecuencias prácticas.
Factores detrás da lonxevidade dos vehículos
Varias dinámicas conspiraron para ralentizar a renovación vehicular. Por unha banda, as restricións orzamentarias dos fogares e a subida de prezos ligados á compra de coches novos —incluíndo as variantes eléctricas— dificultan o relevo. Por outra, a falta de oferta ou os atrasos na chegada de modelos novos nos últimos anos empuxaron a moitos condutores a manter unidades máis vellas.
A propia xeografía e o patrón demográfico galegos actúan como aceleradores desta tendencia: en áreas rurais con servizos de transporte público limitados, o vehículo particular segue a ser imprescindible, polo que se tende a estirar a súa vida útil máis aló do habitual. A isto súmase a cultura do taller local e a aposta pola reparación fronte á substitución, que prolonga a vida útil de modelos máis antigos.
Impactos sobre a seguridade, a economía e o medio ambiente
Un parque vello implica, en termos xenerais, menor presenza de tecnoloxías de seguridade activa e pasiva —como asistencias á frenada, control de estabilidade ou múltiples airbags— que foron estandarizándose nos últimos anos. Ese desfase tecnolóxico inflúe no número e na gravidade dos sinistros e tamén na capacidade dos vehículos para cumprir coas normas de emisións, que se fan máis esixentes.
Desde a óptica económica, as familias pagan máis en mantemento e consumen máis combustible por quilómetro percorido. Ademais, a presenza de coches antigos ten un custo público: maiores emisións de NOx e partículas e unha maior dificultade para acadar os obxectivos de redución de contaminantes e de gases de efecto invernadoiro.
Se a renovación do parque non se acelera, quen asumirá o custo real de manter un parque cada vez máis obsoleto?
Instrumentos de política para desfacer a acumulación
A administración dispón de varias palancas que poden condensar a renovación: incentivos económicos para achatarrar vehículos antigos a cambio da compra de modelos menos contaminantes; axudas específicas para zonas rurais que faciliten a adquisición de vehículos máis eficientes; e medidas fiscais que penalicen a circulación de unidades con maiores emisións.
Pero máis alá do incentivo monetario, a resposta debe contemplar a accesibilidade. Mellorar a rede de recarga eléctrica en áreas periurbanas e rurais, fomentar modelos de mobilidade compartida adaptados a municipios pouco densos e reforzar o transporte colectivo en eixes interurbanos son estratexias que contribuirían a reducir a dependencia do coche individual e a acelerar a modernización do parque.
¿Que poden facer empresas e consumidores?
O mercado de ocasión desempeña un papel central: coa demanda crecente de vehículos usados, xorden oportunidades para que o sector automobilístico e as pemes que traballan no taller e na compra-venda se adapten a novas necesidades, ofrecendo servizos de reacondicionamento, garantías e paquetes de financiamento máis accesibles. Para o consumidor, valorar o custo total de propiedade —incluíndo mantemento, consumo e perdas por obsolescencia tecnolóxica— pode cambiar a ecuación entre reparar e renovar.
A electrificación aparece como unha solución a medio prazo, pero a súa implantación choca con retos específicos en Galicia: a dispersión p
