A profesora Rosa Crujeiras foi elixida reitora da Universidad de Santiago de Compostela (USC) o 11 de marzo de 2026, converténdose na primeira muller en ocupar ese cargo nos 531 anos de historia da institución. A xornada culminou na Sala de Xuntas da Facultade de Matemáticas de Santiago, onde Crujeiras seguiu o reconto de votos entre o nerviosismo inicial e a posterior celebración. O escrutinio arroxou un resultado claro, con porcentaxes que se difundiron como 66-34, e provocou unha ovación e cantos de “reitora, reitora” por parte dos seus seguidores. A elección supón un fito institucional e puxo de relevo a mobilización da comunidade universitaria nunha cita histórica.
A candidata, catedrática de Estatística, tiña convocado ao seu equipo e a numerosos estudantes nunha sala ateigada para seguir o peche das urnas e o reconto que finalmente ratificou a súa vitoria. Durante os minutos previos ao anuncio oficial respirouse expectación: algúns asistentes queixáronse polos nervios, outros acomodáronse fronte a unha pantalla que debía amosar os datos. A páxina web do reconto sufriu problemas técnicos nun momento clave, o que atrasou a confirmación visible das porcentaxes e aumentou a tensión entre os presentes. Foi a réplica verbal do 66-34 a que, ao facerse efectiva, detonou a euforia colectiva.
Cando se consolidou a confirmación, a sala estalou en aplausos e no lanzamento de confeti, e os asistentes comezaron a corear o novo título da reitora con berros en galego que se propagaron rapidamente. Crujeiras, visibelmente emocionada, fixo un percorrido pola sala saudando un a un a quen a acompañaron no intre decisivo e agradecendo o respaldo recibido. Fontes do equipo relataron que membros do campus de Lugo se sumáronse á celebración por videoconferencia, o que permitiu unha euforia compartida a distancia. O momento, segundo testemuñas, combinou alivio e xubilo tras unha campaña seguida intensamente pola comunidade universitaria.
A vitoria non só ten un valor simbólico por ser a primeira vez que unha muller chega ao reitorado da USC, senón que tamén reflicte un respaldo cuantitativo notable no electorado universitario. A marxe do 66-34 na distribución de votos, que circulou entre os asistentes antes de poder verse oficialmente na web, foi determinante para disipar dúbidas e consolidar a vitoria con prontitude. A expectación pola cifra evidenciou a importancia da xornada para un claustro que vive un relevo atípico na súa longa traxectoria. Para moitos estudantes e persoal da universidade, o resultado anima a pensar en cambios na xestión académica e en políticas de igualdade institucional.
Na comparecencia ante os medios, Crujeiras mantivo un sorriso sostido e pronunciou palabras de agradecemento, recoñecendo o peso histórico do momento. En lugar da frase en galego que se escoitou entre o público, a reitora electa sintetizou a xornada cun mensaxe en castelán: “Hicimos historia”, dixo, antes de anunciar que a súa prioridade será traballar pola comunidade universitaria e pola modernización dos procesos académicos. Os seus colaboradores destacaron a súa intención de impulsar medidas que melloren a docencia e a investigación, así como fortalecer os vínculos cos campus periféricos.
A elección de Crujeiras pecha unha campaña marcada por un duelo con outro candidato que tamén contou con apoios significativos, aínda que finalmente insuficientes para evitar o triunfo contundente. Nos días previos á votación, a carreira ao reitorado estivo atravesada por debates internos sobre xestión, financiación e representación, temas que seguirán na axenda do novo reitorado. As análises posteriores ao escrutinio centraronse na capacidade de mobilización de cada candidatura e na influencia do voto estudantil nun proceso que combina electores de distintos colectivos universitarios.
Segundo varios asistentes, a emoción foi palpable nos minutos posteriores ao anuncio, cando os presentes corearon e aplaudiron mentres se difundían mensaxes de felicitación desde diferentes centros e facultades. O equipo de Crujeiras, integrado por docentes e persoal de administración, valorou a coordinación da xornada e a resposta inmediata dos seus apoios a través de medios dixitais. A celebración, en calquera caso, mesturouse coa responsabilidade que implica xestionar unha universidade con campus dispersos e unha comunidade ampla.
Agora, a atención centrarase nas primeiras decisións do novo equipo reitoral e na folla de ruta que plantexará para os próximos anos. A USC afronta desafíos propios do sistema universitario español, entre eles a financiación, a captación de talento e a adaptación a novas demandas académicas. A elección de Crujeiras inaugura unha etapa que, polo seu simbolismo e polo respaldo expresado nas urnas, terá un seguimento estreito tanto dentro como fóra do campus.
