Ourense sumouse á conmemoración do Día Mundial dos Dereitos das Persoas Consumidoras, que se celebra o 15 de marzo, coa instalación dun punto de información no edificio provisional da Praza de Abastos. A iniciativa, organizada pola Xunta a través do Instituto Galego do Consumo e da Competencia, busca achegar á cidadanía as ferramentas dispoñibles para defender os seus dereitos e aclarar dúbidas sobre garantías, reclamacións e fraudes. A campaña desenvólvese esta semana nas principais cidades galegas co obxectivo de facilitar o acceso á información e aos recursos administrativos. O punto de Ourense ofrece atención directa aos consumidores e orienta sobre os pasos a seguir en caso de conflito con empresas e establecementos.
A acción forma parte dun despregamento que inclúe puntos informativos nas sete cidades principais de Galicia e a difusión de vías de contacto como o teléfono gratuito 900 23 11 23. Ademais da atención telefónica, a rede autonómica dispón de oficinas de consumo en A Coruña, Lugo, Ourense, Pontevedra, Santiago, Vigo e Ferrol, e mantén convenios con distintas organizacións de consumidores para apoiar á poboación. O obxectivo é facilitar que as reclamacións e consultas se xestionen con rapidez e co respaldo técnico necesario. Fontes do Instituto recalcan a importancia de que o consumidor coñeza onde acudir antes de que o conflito escale.
Entre as actividades programadas esta semana inclúese a presentación das conclusións dun proceso de escoita activa promovido pola Xunta, orientado a elaborar a futura Estratexia galega de protección das persoas consumidoras 2026-2030. Ese proceso pretende integrar as demandas e preocupacións expresadas por usuarios, asociacións e administracións para deseñar medidas máis axustadas aos problemas reais. A estratexia, segundo os promotores, buscará reforzar a prevención de fraudes, mellorar os procedementos de reclamación e facilitar o acceso a solucións extraxudiciais. A exposición pública das conclusións pretende enriquecer o borrador con achegas da sociedade civil.
En canto aos dereitos básicos que deben coñecer os compradores, o punto informativo lembra que, segundo a normativa citada pola Xunta, calquera produto novo conta cun ano de garantía durante o cal o consumidor pode esixir reparación, substitución ou a devolución do diñeiro se o artigo presenta defectos. Nas compras realizadas por internet ou fóra do establecemento físico rexe ademais o dereito de desistimento, que permite devolver o produto nun prazo de 14 días sen alegar causa. Todos os establecementos, pola súa parte, están obrigados a facilitar unha folla de reclamacións cando a solicite un cliente. Coñecer estes dereitos facilita resolver incidencias sen necesidade de acudir a procedementos xudiciais complexos.
Ante un conflito cunha empresa ou establecemento, os expertos recomendan unha vía escalonada: en primeiro lugar, solicitar a folla de reclamacións no propio establecemento ou tramitar a queixa pola vía en liña cando a compra se teña realizado a distancia. É fundamental conservar facturas, contratos e calquera xustificante que sirva como proba documental. Posteriormente, a reclamación pode presentarse ante unha oficina de consumo ou unha asociación de consumidores, que actúan como mediadores e asesores. Se non se alcanza un acordo, existe a posibilidade de recorrer ao arbitraxe de consumo, un procedemento gratuito e áxil deseñado para resolver disputas sen necesidade de litigar nos tribunais.
As autoridades de consumo advirten tamén sobre os fraudes máis comúns que afectan á cidadanía: ofertas enganosas en internet ou tendas virtuais fraudulentas, chamadas comerciais agresivas —especialmente en contratos de enerxía e telecomunicacións—, servizos de subscrición con cargos ocultos e reparacións a domicilio con orzamentos inflados ou sen estimación previa. Estes riscos detectáronse con crecente frecuencia nos últimos anos, impulsados pola expansión do comercio electrónico e a dixitalización dos servizos. Ante iso, os especialistas aconsellan ler detidamente as condicións de contratación, desconfiar de propostas que parezan demasiado vantaxosas e esixir sempre factura e orzamento por escrito antes de aceptar un servizo.
Desde o Instituto Galego do Consumo e da Competencia sinalan que moitos conflitos resólvense de forma satisfactoria cando o consumidor actúa coa documentación axeitada e fai uso dos canais establecidos. O arbitraxe de consumo, destacan, adoita ofrecer unha resposta máis rápida e menos custosa que os procesos xudiciais, e as oficinas de consumo prestan apoio para orientar sobre a viabilidade dunha reclamación. Así mesmo, as campañas de información perseguen reducir a desinformación en sectores especialmente problemáticos, como os subministros enerxéticos e as telecomunicacións. A cooperación con asociacións de consumidores permite ampliar a cobertura e facer máis accesible a atención a colectivos vulnerables.
No ámbito dixital, os técnicos recomendan comprobar a veracidade das páxinas web antes de comprar, preferir sistemas de pago seguros e revisar as políticas de devolución e de privacidade. Verificar que a URL corresponde á empresa oficial, buscar selos de confianza e ler opinións doutros usuarios son prácticas que axudan a detectar tendas falsas. Tamén é aconsellable revisar o detalle das subscricións e as condicións de renovación automática para evitar cargos inesperados. As oficinas e organizacións de consumidores ofrecen guías e asesoramento específico para estas situacións.
O punto informativo da Praza de Abastos en Ourense pretende, ademais de resolver dúbidas puntuais, fomentar a cultura da reclamación responsable e o uso dos mecanismos dispoñibles. Quen acuda pode informarse sobre como presentar unha queixa, que documentación achegar e que prazos se aplican en cada caso, así como recibir orientación sobre servizos de mediación e arbitraxe. A iniciativa busca empoderar ao consumidor para que actúe con criterio e aproveite as ferramentas públicas de defensa dos seus dereitos. A Xunta insiste en que a prevención e a información son as mellores armas fronte aos fraudes e abusos comerciais.
A conmemoración do 15 de marzo en Galicia enmárcase nunha estratexia máis ampla que pretende incorporar as achegas cidadás ao deseño de políticas de consumo para 2026-2030 e reforzar as redes de atención. Os responsables autonómicos animan á poboación a empregar os canais dispoñibles, conservar a documentación das súas compras e recorrer á mediación cando sexa necesario. Con medidas de formación, control e colaboración entre administracións e asociacións agárdase reducir a incidencia dos fraudes e mellorar a protección efectiva das persoas consumidoras na comunidade.
