A Xunta e o sindicato O´Mega alcanzaron un acordo ao final do martes que puxo fin á folga de atención primaria que mantivera paralizada parte da rede sanitaria galaica. O pacto incorpora un tope de pacientes por xornada, a fixación dunha duración media da consulta en 10 minutos e a creación de mecanismos para atender a quen excedan ese coto. Este mércores o conselleiro de Sanidade achegou detalles e reclamou ao Goberno central que tome nota do modelo.
Os puntos que pecharon a negociación
Plantexado como unha resposta á sobrecarga dos profesionais, o tope diario —que tamén se aplicará a pediatras e odontólogos— pretende limitar o número de actos asistenciais por facultativo e mellorar a calidade da atención. Para quen supere ese límite deseñaranse circuítos alternativos —á espera de confirmación oficial sobre o seu deseño— que combinan reforzos puntuais, atención telefónica e derivacións dentro da propia primaria.
Na comparecencia, o conselleiro Antonio Gómez Caamaño e a secretaria xeral técnica, Natalia Lobato, subliñaron a necesidade de diferenciar o tipo de consulta para garantir a continuidade asistencial. Os equipos que traballan na reforma da primaria levan meses plantexando precisamente ese mecanismo para absorber a demanda, unha medida que, segundo fontes achegadas á negociación, será escalable en función da presión territorial.
«Hai que garantir a continuidade asistencial e diferenciar o tipo de consulta»
O acordo contempla, ademais, a desaparición da categoría FEAP —facultativos de centros de saúde con obriga de gardas en PAC— e a súa reconversión progresiva a prazas de médico de familia, coa perspectiva de que todas as prazas estean transformadas a finais de 2029. No eido retributivo, redúcese o tramo mínimo para cobrar a xornada complementaria das actuais 160 horas anuais a 140 en 2026, cun avance posterior ata as 122 horas a partir do 1 de xaneiro de 2028.
Tamén se formalizan incentivos para gardas voluntarias e compensacións por nocturnidade e festividade. A Xunta anunciou a creación de novas prazas nos PAC e un plan de voluntariedade para as gardas que debe poñerse en marcha no segundo trimestre. Non obstante, a letra pequena e a dotación orzamentaria serán determinantes para que estas medidas non queden só en compromisos.
Por que a protesta alcanzou tal magnitude
A folga xurdiu dun malestar acumulado: xornadas longas, cargas elevadas de pacientes e a sensación de que a primaria foi perdendo capacidade resolutiva. Cómpre lembrar que, segundo datos facilitados pola administración sanitaria, a paralización supuxo a cancelación de máis de 72.000 consultas só en atención primaria; na súa intervención o conselleiro falou incluso de até 177.000 actos médicos suspendidos se se inclúen outros ámbitos, unha cifra que reflexa como distintos rexistros miden impactos diferentes.
Non é a primeira vez que Galicia vive episodios de tensión semellantes na primaria. Desde as dificultades para cubrir cupos na montaña lucense até a presión en zonas periurbanas como Ames —onde o centro de O Milladoiro foi emblemático durante as protestas—, a xeografía sanitaria galega mostrou nos últimos anos puntos débiles. A reivindicación de que o MIR sexa a única vía de especialización e a normalización do médico de familia como categoría única responden tamén a esa procura de orde profesional que facilite a planificación de recursos.
No eido laboral, a presenza de persoal eventual e a obriga de facer gardas en determinados postos xeraron descontento. Segundo fontes sindica
