No Centro Cultural Marcos Valcárcel de Ourense, o xoves 12 de marzo de 2026, a periodista Emilia Landaluce presentou no Foro La Región o seu libro colectivo «Heterodoxos: Dez personaxes incómodos da España do século XX», unha obra que pretende rescatar biografías que non encaixan nos habituais bloques ideolóxicos e contribuír a desactivar a polarización pública. A autora explicou ante o público por que considerou necesario visibilizar figuras fóra do relato hegemónico e como o proxecto nace como resposta á crecente falta de matices no debate político. O acto, que se puido seguir en directo a través da plataforma do xornal, combinou a presentación do libro cunha reflexión sobre o estado do xornalismo. Landaluce defendeu que recuperar a complexidade da historia é tamén unha maneira de mellorar a convivencia democrática.
A obra reuniu textos de distintos autores e plantexase como un exercicio de empatía intelectual: a proposta orixinal da editora foi escribir sobre personaxes vistos «polo outro», é dicir, que autores de sensibilidades diversas analizasen figuras do espectro contrario. Ese plantexamento, segundo Landaluce, obriga a desmontar prexuízos e a practicar a comprensión de quen non coincide con un mesmo, unha habilidade que considera urxente nun contorno mediático onde domina o sectarismo. O libro, por tanto, non pretende homologar posicións senón amosar traxectorias complexas que desafían as etiquetas simplistas de esquerda e dereita.
A periodista, coñecida pola súa columna en El Mundo, aproveitou a intervención para subliñar o carácter colectivo do volume e para explicar os criterios de selección dos personaxes. Moitos deles foron protagonistas marxináis ou incómodos nos relatos oficiais do século XX español, e a antoloxía busca devolverlles unha lectura plural. Landaluce explicou que a intención foi dar voz a perfís que, por non axustarse aos bandos habituais, adoitan quedar esquecidos ou caricaturizados por ambos os extremos. O formato do Foro, dixeron os organizadores, permitiu un diálogo cercano cos asistentes e un intercambio de preguntas que enriqueceu a presentación.
A charla abordou tamén a crise da profesión xornalística, un tema no que a ponente amosou a súa inquietude. Sinalou a perda de rigor e a tentación de converter a información en activismo, algo que, ao seu xuízo, prexudica a credibilidade do oficio. Ademais, criticou o modelo de contidos gratuítos en internet, que segundo ela acostumou a parte do público a non valorar a información e debilitou o ecosistema económico que sustenta o xornalismo independente. A advertencia ía dirixida tanto a creadores como a consumidores: sen un mercado que retribúa a calidade, explicou, é máis fácil que aflore a precariedade e a superficialidade informativa.
Durante a sesión, Landaluce avanzou que o libro inclúe achegamentos a figuras controvertidas do século XX español e que ela, persoalmente, aporta o seu coñecemento sobre personaxes institucionais e familiares que marcaron a historia recente. En concreto, anunciou que ofrece nos seus textos detalles sobre a figura do rey Juan Carlos I e unha aproximación á cotidianidade do entorno dos Franco, sen caer na haxiografía nin na demonización simplista. O seu enfoque, explicou, busca comprender os contextos e as contradicións máis que xulgar unilateralmente, unha vontade que se traslada á selección dos autores colaboradores.
Os asistentes ao Foro La Región escoitaron unha defensa explícita da necesidade de recuperar a complexidade no relato histórico e no tratamento xornalístico da actualidade. Landaluce insistiu en que a polarización empobrece a discusión pública e que iniciativas como esta antoloxía intentan abrir vías para o diálogo intelectual. Así mesmo, plantexou que o exercicio de escribir sobre «heterodoxos» obriga a repensar prexuízos e a aceptar que a historia humana rara vez se axusta a marcos ríxidos.
O acto, organizado por La Región dentro da súa programación cultural, celébrase nun momento no que os debates sobre memoria histórica e pluralismo editorial volven estar na axenda pública. A presentación contou con preguntas do público e coa posibilidade de seguimento en directo por streaming, un recurso que os organizadores destacaron para ampliar a audiencia máis alá de Ourense. A propia Landaluce reclamou a importancia de manter espazos presenciais para o intercambio de ideas fronte á burbulla informativa que xera a polarización en liña.
Ao peche, a autora animou a ler o libro como unha invitación a pensar desde a discrepancia e a recoñecer a riqueza dos matices na historia contemporánea española. «Heterodoxos» perfílase, segundo a presentadora, como unha contribución á revalorización do debate sereno e á recuperación de relatos que non caben en divisións binarias. A obra estará dispoñible nas librarías e plataformas habituais, e a editorial confía en que o volume sirva para ampliar a conversa sobre como recordar e entender o pasado do país.
