A veciña de Laxes, Dolores Benilde Castaño, celebrou este xoves o seu 102.º aniversario en compañía de familiares e autoridades municipais, nun acto que tivo lugar no seu domicilio da parroquia de Cordeiro, en Valga. Á celebración acudiron a súa nora, o seu neto, sobriños e curmáns procedentes de Valga e de localidades próximas como Dodro, ademais do alcalde, José María Bello Maneiro, e a concelleira Carmen Gómez, que lle entregaron un ramo de flores e unha torta. Durante a visita, a centenaria brindou cun sorbo de viño, contou anécdotas e lanzou ao alcalde un saúdo cargado de afecto: «ata dentro dun ano», co que deixou patente o seu desexo de volver a verse na próxima efeméride. A xornada, celebrada o 12 de marzo de 2026, foi descrita por fontes municipais como un momento de ledicia para a familia e para o vecindario.
A presenza do alcalde e da concelleira subliñou o carácter institucional e comunitario da efeméride: ademais das flores e da torta, as autoridades conversaron coa homenaxeada sobre veciños e proxectos en marcha no Concello. Segundo as mesmas fontes, a conversa foi animada e a homenaxeada amosou interese polas obras e actuacións municipais que afectan ao municipio. Non faltou o tradicional brindis: a Dolores, relatan, gústalle tomar un «chopo» de viño ao día, costume que mantén con naturalidade e que forma parte da súa vida cotiá.
Familiares chegados de distintos puntos encargáronse de que a xornada fose íntima pero concurrida. A nora, o neto e varios sobriños e curmáns compartiron recordos e fotografías, e axudaron á centenaria a apagar as velas da torta. A celebración reflexou a estreita rede de parentesco que mantén con uns e outros e a importancia das pequenas rutinas que, segundo contan, a manteñen animada e participativa na vida do pobo.
Nada en 1924 na aldea de Beiro, Dolores Benilde Castaño Bandín trasladouse a Laxes cando contraeu matrimonio e, ao longo da súa vida, foi nai dun fillo, avoa de tres netos e bisavoa de dous bisnetos. Durante unha etapa residiu na cidade de Pontevedra, onde traballou como cociñeira e rexentou unha pensión destinada a estudantes, experiencia que lle permitiu relacionarse con xeracións máis novas e manter unha vida laboral activa fóra do fogar. As súas vivencias amosan a mobilidade e a capacidade de adaptación de moitas mulleres da súa xeración que combinaron traballo e familia en tempos de cambios sociais.
No ámbito local, a homenaxeada ocupa o posto da segunda persoa máis lonxeva de Valga, por detrás de María Tarrío, veciña de Eiras que cumpriu 103 anos o pasado setembro. A existencia de varias persoas centenarias no municipio pon de relevo a lonxevidade entre a poboación e a atención que prestan as familias e os servizos locais aos seus maiores. Para o Concello, a visita institucional ao domicilio de Dolores foi unha forma de recoñecer esa traxectoria e de reforzar o vínculo entre as administracións e os núcleos de convivencia familiar.
O saúdo co que a homenaxeada despediu o alcalde —»ata dentro dun ano»— foi recibido con sorrisos e afecto polos presentes, e interpretouse como unha mostra de esperanza e de bo ánimo fronte ao paso do tempo. Fontes municipais destacaron a claridade e o talante conversador de Dolores, que en todo momento desgranou recordos, nomeou veciños e interesouse por asuntos cotiáns, mantendo un ton vivo e socarrón que sorprendeu a quen a coñecen ben.
A celebración transcorreu sen formalismos excesivos, combinando o agarimo dos achegados coa representación institucional, e serviu para reiterar a importancia das pequenas comunidades na preservación da memoria colectiva. En Valga, explican, estes encontros obrigan a deter e a lembrar historias familiares e do propio pobo, e no caso de Dolores permitiron repasar décadas de vida que atravesan boa parte do século XX e comezos do XXI.
Ao termo da visita, a familia destacou a sinxeleza e a serenidade da homenaxeada, que segue gozando do seu contorno e das visitas de parentes e veciños. Para a corporación municipal, que envia os seus mellores desexos, a cita foi tamén un chamamento a manter a atención cara ás persoas maiores e a recoñecer publicamente o seu papel na vida comunitaria. Así, entre flores, torta e recordos, a centenaria despedíuse cun desexo sinxelo e claro: volver a atoparse cos seus achegados dentro dun ano.
