O vicepresidente da Deputación de Pontevedra e líder do PP local, Rafa Domínguez, pediu este luns que a hipotética cesión do Centro de Interpretación das Torres Arcebispais (CITA) por parte do Concello non implique custo algún para a institución provincial. A demanda chega tras o peche do centro, ubicado na Travesía Mestre Mateo, o 28 de febreiro de 2025 por niveis elevados de radón, e enmárcase nun cruce político entre a Deputación e o goberno municipal. Domínguez reclamou ademais que o Concello asuma as obras necesarias para corrixir o problema e os gastos correntes antes de plantexar calquera traspaso.
O CITA permanece pechado desde a detección de altas concentracións deste gas radiactivo considerado canceríxeno, polo que a reapertura esixe medidas técnicas como a mellora da ventilación do inmoble. A instalación está situada xunto á avenida de Santa María e ao Pazo das Mendoza, sede provincial de Turismo Rías Baixas, e o seu peche reavivou o debate sobre a súa xestión e futuro. Os prazos e custos para resolver o problema do radón non foron detallados polas administracións.
Domínguez subliñou que, de aceptarse a cesión, a Deputación non asumirá inversións ou gastos de funcionamento que correspondan ao Concello, especialmente se se trata de obras de saneamento e de mantemento do persoal e da limpeza. Segundo a súa argumentación, antes de transferir a xestión deberían estar executadas as actuacións que garantan a seguridade e a viabilidade do centro.
«Que a cesión non lle custe nin un duro á Deputación.»
Reunión formal e posicionamentos políticos
O dirixente popular esixiu que o alcalde, Miguel Anxo Fernández Lores, solicite unha reunión formal para abordar a cuestión, requisito que considera imprescindible antes de abrir negociacións. O presidente da Deputación, Luis López, xa amosou a semana pasada certa disposición a estudar unha cesión, pero tamén reclamou pasos administrativos concretos e un planteamento por escrito por parte do Concello. Fontes provinciais insisten en que calquera transferencia deberá vir acompañada dun calendario e de garantías técnicas e económicas.
O intercambio de reproches entre ambos gobernos locais puxo de manifesto as tensións acumuladas en torno á xestión dos equipamentos culturais. Domínguez cualificou de “incomprensible” que o Concello pida agora que a Deputación se faga cargo dun museo sobre o que, dixo, censurara a súa xestión cando el ocupaba responsabilidades municipais.
«Despois de criticar a miña xestión, agora pídeme que me faga cargo do seu único museo», dixo Domínguez ao lembrar as críticas recibidas pola actuación provincial noutros proxectos culturais.
Pleno, moción e antecedentes do CITA
O estado do CITA chegará ao Pleno municipal o próximo luns mediante unha moción do PP que reclama a reapertura do centro. A iniciativa incluirá, grazas a unha emenda do BNG, a proposta de negociar coa Deputación a cesión do equipamento, unha emenda que obtivo o respaldo do PSOE en comisión e prosperou a pesar do voto en contra inicial do PP. Paradóxicamente, os populares acabaron aceptando o texto final co engadido nacionalista.
O CITA foi proxectado pola socialista Teresa Casal e inaugurado en 2010 como espazo subterráneo de interpretación do conxunto das torres arcebispais. Desde o seu peche por radón acumula inquedanza entre os veciños e técnicos sobre o custo das intervencións necesarias e o calendario para a súa reapertura. As solucións técnicas adoitan pasar por estudos xeotécnicos, melloras nos sistemas de ventilación e obras nos peches, actuacións que requiren recursos e prazos administrativos.
No contexto das críticas cruzadas tamén figura a reclamación do portavoz do BNG na Deputación, Cesáreo Mosquera, que chegou a pedir a dimisión de Domínguez polos atrasos nas obras de rehabilitación das sedes centrais do Museo e de Santa Clara, proxectos que aínda non contan cunha data concreta para a súa finalización. Esa controversia alimenta o debate sobre prioridades orzamentarias e xestión do patrimonio.
Fóra do CITA, Domínguez comparou a situación coa do Gastroespazo do Mercado, que funciona de forma precaria con só dous dos trece postos iniciais, outro exemplo da percepción de deterioro de espazos inaugurados en mandatos anteriores. Para avanzar na cuestión do CITA, as partes deberán acordar non só unha cesión formal senón tamén as responsabilidades en materia de obras, persoal e conservación.
O Pleno do luns será a primeira oportunidade oficial para constatar se existe consenso sobre as condicións da cesión e para fixar un calendario técnico e financeiro. Mentres tanto, as administracións deberán traballar nun diagnóstico claro sobre a magnitude da intervención necesaria e na definición de quen paga que, unha negociación que promete ser determinante para o futuro do centro e o seu papel na oferta cultural da cidade.
