Donald Trump, presidente de Estados Unidos, dixo este luns desde o Despacho Oval que sería «un gran honor» para el «tomar Cuba», no marco da crecente tensión bilateral polo bloqueo dos subministros enerxéticos á illa. A comparecencia tivo lugar en Washington e produciuse cando a illa sofre un novo apagón nacional e unha crise económica agravada desde 2024. O mandatario defendeu ademais que a súa Administración mantén contactos con representantes cubanos mentres describe o país como «en ruínas».

Na súa intervención, Trump combinou mensaxes de ameaza e de presumible superioridade económica, ao afirmar que podería «liberar» ou «tomar» a illa e que, se o desexase, faría con ela «o que quixese». A declaración prodúcese nun momento de máxima sensibilidade: La Habana rexistrou cortes masivos de electricidade e o Executivo estadounidense impuxo en xaneiro un bloqueo ao subministro de cru que, segundo a illa, paralizou sectores clave.

O presidente acusou a Cuba de ser unha «nación fracasada» por falta de recursos e destacou, en contraste, a fertilidade e beleza do territorio. Tamén aludiu a amigos cubanos que, segundo el, prosperaron en Estados Unidos, co que procurou subliñar tanto a debilidade do réxime como a suposta superioridade do modelo estadounidense.

A declaración na Casa Blanca

Durante a rolda de prensa, Trump insistiu na posibilidade de intervir na illa de forma «amistosa» ou pola forza, e pronosticou a caída do Goberno de La Habana nun futuro próximo polo deterioro económico e social. As súas palabras renovaron as ameazas que xa viña esbozando en semanas anteriores sobre tomar o control do país caribeño se a situación non cambiaba.

«Tomar Cuba, iso sería un gran honor. Tomar Cuba, tomar Cuba dalgunha forma, si. Xa sexa liberala ou tomala. Podería facer o que quixese con ela.»

O ton belixerante coincide cunha política de presión sobre La Habana que inclúe sancións e restricións ao petróleo, medidas que Washington defende como necesarias para forzar cambios políticos e aliviar o sufrimento do pobo cubano. Para La Habana, en cambio, o bloqueo enerxético foi un elemento central na agravación da crise.

Diálogo e cortes eléctricos na illa

A administración estadounidense, segundo Trump, mantén conversacións con autoridades cubanas, un punto que a propia illa recoñeceu hai uns días. O presidente cubano, Miguel Díaz-Canel, confirmou contactos encamiñados a «solucións pola vía do diálogo ás diferenzas entre ambos Gobernos», aínda que o tempo e o alcance desas conversacións non foron detallados públicamente.

«Solucións pola vía do diálogo ás diferenzas entre ambos Gobernos»,

A conversa oficial prodúcese en paralelo a unha situación interna complicada en Cuba: este luns a illa rexistrou outro apagón nacional, o sexto en dezaoito meses, que as autoridades atribúen á profunda crise enerxética iniciada en 2024. Os cortes de luz afectaron a hospitais, transporte e produción, aumentando o malestar social.

Os analistas lembran que, ademais das sancións, Cuba enfronta problemas estruturais preexistentes na súa rede eléctrica e na súa economía que dificultan unha recuperación rápida. A combinación do deterioro físico das infraestruturas e das restricións externas levou a un escenario de escaseza de combustible e de subministro eléctrico recurrente.

No ámbito internacional, as declaracións de Trump xeraron preocupación en gobernos e organismos que temen unha escalada nas tensións entre Washington e La Habana. Diversas capitais defenderon tradicionalmente solucións diplomáticas que eviten un enfrontamento que podería desestabilizar aínda máis a rexión.

Fontes diplomáticas sosteñen que, aínda que exista diálogo a baixo nivel, as diferenzas fundamentais sobre sancións, lexitimidade do Goberno cubano e garantías para a poboación civil dificultan acordos rápidos. A comunidade internacional seguirá atenta ás sinais de ambas partes, en particular a calquera medida adicional que afecte o subministro de enerxía ou a mobilidade de persoas na illa.