Onde debería medrar A Coruña? O debate sobre o modelo de cidade resurge coa elección de Monte Mero

A planificación urbana, entre o dilema do solo e a necesidade social

A Coruña enfróntase na actualidade a un dos seus debates máis complexos: ¿como e en que lugares debe expandirse para dar resposta á urxente demanda de vivenda? A recente decisión da Xunta de Galicia de desenvolver o seu previsto macrobarrio residencial na zona de Monte Mero, deixando fóra áreas como O Martinete, o campus universitario e O Birloque, volve situar baixo os focos o eterno pulso entre a expansión e a integración urbana, os intereses sociais e as dificultades estruturais da cidade.

O pulso entre superar o déficit de vivenda e preservar o tecido urbano

A día de hoxe, a escaseza de vivenda accesible converteuse nunha das principais preocupacións dos coruñeses. Mentres os prezos se disparan e o acceso se complica, as administracións buscan fórmulas para sumar milleiros de pisos novos, especialmente de promoción pública. Pero, ¿onde construír sen provocar un desequilibrio urbano nin hipotecar o futuro dos barrios tradicionais?

Non é a primeira vez que se debate a conveniencia de habilitar grandes bolsas de solo na periferia fronte á opción de densificar zonas xa consolidadas. Os detractores da expansión periférica advirten do risco de crear “cidades dormitorio” afastadas do centro e pouco conectadas. Pola súa banda, quen a defende considera imprescindible aproveitar eses terreos para responder á demanda real e aliviar a presión no mercado de alugueiro e compra.

Os retos da cidade: infraestruturas, mobilidade e cohesión social

A elección de Monte Mero, por riba doutras áreas como O Martinete, o campus universitario ou O Birloque, pon de relevo as dificultades de atopar espazos axeitados para grandes operacións urbanas. As razóns esgrimidas adoitan xirar arredor da edificabilidade, a capacidade para acoller un número suficiente de vivendas e a dispoñibilidade de servizos ou infraestruturas. Porén, cada localización presenta desafíos propios, desde a conectividade ata o impacto ambiental, pasando pola integración cos barrios históricos.

A experiencia doutras cidades españolas amosa que as grandes actuacións urbanísticas poden dar lugar a novas oportunidades, pero tamén a problemas de segregación e mobilidade se non se integran axeitadamente na rede viaria e no transporte público. Cómpre preguntarse, polo tanto, se a aposta por unha zona como Monte Mero será quen de evitar eses riscos, ou se A Coruña volverá caer nos erros de desenvolvementos previos, onde a creación de novos barrios non sempre veu acompañada dunha axeitada planificación de servizos e equipamentos.

Comparativa con outros modelos: ¿que se aprende doutras urbes?

Cidades como Vitoria, Málaga ou Barcelona tiveron que afrontar retos semellantes nas últimas décadas. Nalgúns casos, a rexeneración de espazos vacantes no interior da cidade permitiu sumar vivendas sen consumir novo solo; noutros, a expansión á periferia xerou barrios modernos pero pouco conectados co corazón urbano. No caso coruñés, a elección de Monte Mero preséntase como unha solución intermedia: suficiente extensión para un desenvolvemento ambicioso, pero preto das principais vías de comunicación e non excesivamente afastada dos núcleos xa existentes.

Porén, queda no aire a cuestión de se a aposta por grandes promocións públicas é por si soa suficiente para reverter a tendencia alcista dos prezos, ou se debe ir acompañada doutras medidas, como a rehabilitación de edificios antigos ou un reforzo da vivenda social en zonas céntricas.