No transcurso de unhas semanas deste mes, polo menos dúas mulleres na metade dos vinte presentáronse nas urxencias do Hospital Universitario Lucus Augusti (Hula) por problemas de saúde que, segundo elas, nada tiñan que ver cun embarazo. Só ao ser exploradas polo equipo de supervisión e polas matronas descubriuse que en realidade estaban de parto. O achado, chamativo pero non extraordinario para as profesionais consultadas, volve poñer sobre a mesa as carencias no recoñecemento precoz da xestación e as peculiaridades sociais e clínicas que a favorecen.
Descubrimento en Urxencias: como se desenvolveron os feitos
Os dous episodios producíronse nun lapso dun par de semanas e comparten trazos asemellados: mulleres novas, sen control prenatal aparente, que chegaron a Urxencias por dor ou molestias abdominais. Foi na exploración —e nun dos casos na constatación de contraccións— cando o persoal sanitario conectou os signos coa posibilidade dun parto inminente. Ante a sorpresa das pacientes, as matronas activaron o protocolo habitual e acompañaron o proceso de parto no propio hospital.
Que unha muller chegue a parir sen ser consciente do seu embarazo suscita asombro entre veciños e achegados, pero nos corredores do Hula e en centros de saúde rurais de Lugo non é un fenómeno estraño. As matronas consultadas por este xornal adíntanse a observar «casos así con certa asiduidade»; unha delas, con décadas de experiencia, resume a frecuencia cunha frase que ilustra a magnitude do fenómeno:
“Vemos un caso deste tipo ao mes.”
Na práctica, estes episodios obrigan a mobilizar recursos de urxencias obstétricas e de neonatoloxía en condicións menos planificadas que un parto programado. En territorios como o lucense, onde as distancias e a dispersión poboacional condicionan a accesibilidade á atención primaria, a chegada repentina dunha parturienta que descoñece o seu embarazo engade presión organizativa. Non hai datos públicos que vinculen eses dous partos concretos con complicacións maiores; fontes sanitarias explican que a prioridade inmediata é garantir a seguridade da nai e do bebé e, posteriormente, completar a avaliación e os controis necesarios.
Causas e perfís que explican o ‘embarazo sorpresa’
A literatura clínica e a experiencia das matronas apuntan a unha mestura de factores que poden explicar como unha xestación pasa inadvertida ata o final. Entre eles figura o sangrado de implantación, un manchado leve que ocorre nas primeiras semanas e que moitas mulleres confunden con menstruacións irregulares. Así mesmo, períodos menstruais naturalmente irregulares, o inicio da perimenopausa ou cadros de sangrado ao longo da xestación poden enmascarar a ausencia dun ciclo menstrual típico.
O peso corporal e os trastornos dixestivos habituais son outros elementos que poden camuflar os signos máis habituais do embarazo. En mulleres con sobrepeso persistente, por exemplo, o aumento de volume abdominal pasa desapercibido con maior facilidade. A isto engádese que certos síntomas, como náuseas ou fatiga, adoitan atribuírse a problemas gástricos ou ao estrés.
Non menos relevante é o compoñente psicolóxico. Persoas con problemas de saúde mental, antecedentes traumáticos ou un medo intenso ao embarazo poden tender a negar ou minimizar os cambios corporais. Tampouco se trata exclusivamente de nais primerizas: as matronas relatan casos en mulleres de finais dos 30 e dos 40 anos que xa tiveran partos previos e, pese á súa experiencia, se sorprenderon ao descubrir a xestación xa avanzada.
Impacto na atención sanitaria e os seguintes pasos
Estes partos «sorpresa» poñen en evidencia a necesidade de protocolos sinxelos en urxencias e atención prima
