Smiljan Radic Clarke, arquitecto chileno, foi galardoado co Premio Pritzker 2026, considerado o máximo recoñecemento en arquitectura. O xurado fixo pública a decisión o xoves 12 de marzo de 2026, destacando a súa traxectoria de máis de tres décadas e a súa aposta por obras que exploran a fragilidade e a memoria cultural. Radic, cuxa obra ten presenza en Europa e América, interveu tamén en España con proxectos como o Solo Hotel en Matarraña (Teruel) e traballos para a Fira de Barcelona. O premio recoñece unha práctica que alterna construcións monumentais e pezas de aparencia efémera concibidas para xerar experiencias emocionais nos usuarios.
A organización encargada do premio subliñou que a obra de Radic prioriza a fragilidade por riba de pretensións de certeza, e que os seus edificios transmiten unha sensación de inestabilidade deliberada que, non obstante, ofrece refuxio e optimismo. Segundo o fallo, os seus proxectos parecen en ocasións temporais ou inacabados, pero conseguen artellar espazos seguros e afectivos que convidan á reflexión. Esta lectura do xurado sitúa a Radic nunha tradición arquitectónica que valora a experimentación material e a memoria cultural como palancas de sentido. A decisión reforza así mesmo a idea da arquitectura como disciplina capaz de interpelar a vulnerabilidade humana.
Nas súas primeiras reaccións difundidas tras coñecer o premio, Radic explicou que concibe a arquitectura nunha tensión entre formas duradeiras e construcións fráxiles e efémeras, e que nese punto de encontro busca xerar experiencias con presenza emocional que leven á xente a deternerse e replantexarse o contorno cotián. Insistiu na importancia da empatía e en calibrar cada intervención para acompañar a percepción do tempo, en vez de impor certezas absolutas. A traxectoria do arquitecto combina encargos públicos e privados, e o seu discurso puxo sempre o acento na relación entre materialidade e relación humana. Esa postura foi un dos motivos citados polo xurado para outorgarlle a distinción.
A práctica de Radic abarca proxectos en países como Chile, Reino Unido, Italia, Francia, Austria, Croacia, Suíza e Albania, ademais de España. Entre as súas obras máis citadas figuran la Casa para el Poema del Ángulo Recto (Vilches, Chile, 2013), la bodega Vik Millahue (2013), Prism House (2020), Chanchera House (2022) e la London Sky Bubble (2021). Tamén participou en instalacións e propostas para bienais internacionais, como Guatero na Bienal de Arquitectura de Chile 2023 e a peza The Boy Hidden in a Fish na Bienal de Venecia de 2010, realizada xunto con Marcela Correa. A súa produción combina intervencións construídas, proxectos experimentais e traballos efémeros que dialogan co paisaxe e a tradición local.
En España, a súa firma aparece en proxectos recoñecibles como o Solo Hotel en Matarraña, Teruel, e en encargos vinculados á Fira de Barcelona, onde participou na construción e rehabilitación de espazos. Estas actuacións permitiron que a súa sensibilidade arquitectónica percíbese tamén no tecido urbano e turístico español, onde promove unha lectura da arquitectura que non busca imponerse senón acompañar. A elección do Pritzker sitúa, ademais, a Chile no mapa internacional da disciplina, sumando á tradición latinoamericana unha voz contemporánea e experimental.
O Premio Pritzker, instituído en 1979 e considerado por moitos como o «Nobel» da arquitectura, distingue anualmente profesionais cuxa obra demostra combinación de talento, visión e compromiso coa comunidade. Recibilo implica unha visibilidade global e adoita impulsar o recoñecemento de obras menos convencionais, así como a difusión de enfoques que cuestionan as prioridades habituais na profesión. No caso de Radic, o galardón pon o foco na poética do fráxil como estratexia proxectual e na capacidade dos edificios para xerar intimidade e refuxio.
Especialistas e colegas valoraron a concesión do premio como un recoñecemento á singularidade do seu linguaxe arquitectónico, que mestura artesanía, experimentación e unha lectura sensible do lugar. Para moitos críticos, o seu traballo representa un contrapunto necesario fronte á arquitectura de gran escala que prima a eficiencia e a monumentalidade. Así mesmo, a súa obra propiciou debates sobre a sustentabilidade material e a temporalidade dos edificios nun contexto global marcado pola emerxencia climática e pola migración de usos.
Coa entrega do Pritzker 2026, a práctica de Radic afronta novas expectativas tanto en encargos como na recepción académica e profesional da súa obra. O galardón adoita acompañarse de exposicións, publicacións e unha renovada atención mediática que permitirán revisar con detalle proxectos menos difundidos. En calquera caso, a decisión do xurado confirma a solvencia dunha traxectoria que, desde a sensibilidade cara á fragilidade humana, soubo propoñer unha arquitectura que busca, ante todo, abrir espazos para a contemplación e a vida cotiá.
