O Bloque Nacionalista Galego presentou este venres en A Coruña a campaña «Pronúnciate», dirixida a animar a miles de veciños a recuperar a forma galega de nomes e apelidos castelanizados. A iniciativa, feita pública o 13 de marzo de 2026, busca concienciar sobre o que o partido considera unha perda histórica da toponimia e da onomástica galegas e facilitar os trámites para quen queiran recuperar a súa forma orixinal. Segundo os promotores, a mobilización responde á ausencia de medidas por parte da Xunta para impulsar cambios colectivos deste tipo.
Durante a presentación, o BNG explicou que a campaña combina información práctica para trámites civís cunha compoñente pedagóxica sobre a historia dos nomes en Galicia. Os organizadores insisten en que se trata dun proceso administrativo accesible e non dunha moda identitaria; pretenden que quen o desexe poida «galeguizar» legalmente o seu nome ou apelido e normalizar o seu uso na vida pública. A acción inclúe materiais informativos e asesoramento para rexistrar as modificacións no Rexistro Civil.
Os datos cos que manexa o partido proceden do Instituto Galego de Estatística (IGE), que no seu padrón de 2023 reflicte que moitos apelidos presentaron maioritariamente a forma castelá en A Coruña. Por exemplo, o apelido Rodríguez aparece na súa variante castelá no 62,5% dos casos, García no 62,16% e López no 59,77% dos rexistros. O BNG recalca que, se se recuperasen as formas galegas de apelidos frecuentes como Iglesias, Rey ou Otero —por exemplo, pasando a Igrexas, Rei ou Outeiro—, máis de 9.000 persoas na cidade verían cambiado o seu apelido administrativo.
Iria Taibo, deputada do BNG pola comarca de A Coruña e unha das voces da campaña, sostivo fronte ao Rexistro Civil que «sabemos que a partir do século XV houbo un proceso deliberado para intentar facer desaparecer todo o relacionado co galego, desde a toponimia ata os nomes e apelidos». Taibo acusou o Goberno autonómico de non ter «previsto dar ningún paso neste sentido» e defendiu a iniciativa como un «acto de xustiza histórica» que permite á cidadanía recuperar parte do seu patrimonio identitario.
Na presentación participaron varias persoas que xa iniciaran ou completaran o cambio do seu nome ou apelido, con testemuños que buscan normalizar o proceso. Vitoria Louro, afiliada do BNG en Carral, explicou que está en trámite de adaptar o seu nome e que vaille como «unha débeda comigo mesma», porque manter a letra «c» no seu nome resultáballe incoherente coas súas conviccións. Pola súa banda, Alberte Sánchez Regueiro, voceiro municipal en Cerceda, relatou que a súa forma natural é Alberte aínda que en documentos figure Alberto: «Non o fago por capricho nin por moda; Alberte é a forma pola que penso e existo».
Outro exemplo foi o de Gonzalo Méndez Mosqueira, de Culleredo, que explicou que decidiu recuperar a grafía orixinal do seu segundo apelido —Mosqueira en lugar de Mosquera— porque no pobo de Xanceda sempre os coñeceron así. «É un proceso sinxelo», asegurou, e animou a quen sinta o mesmo a formalizalo; o seu testemuño foi utilizado polo BNG para ilustrar que moitas transformacións responden a tradicións orais e familiares que non se reflicten nos rexistros modernos.
Desde o BNG lembran que a lexislación permite cambios de nomes e apelidos no Rexistro Civil, aínda que o proceso pode implicar trámites e xustificantes que disuaden a algúns solicitantes. A campaña pretende reducir esa barreira informativa, ofrecer modelos de solicitude e acompañar nos pasos administrativos, ao tempo que reclama unha intervención institucional máis ampla que permita facilitar actuacións masivas ou simplificadas. O partido aposta ademais por visibilizar a dimensión colectiva da cuestión, sinalando que non é só unha modificación persoal senón unha restitución cultural.
Máis aló dos apelidos, o BNG tamén alude a nomes de pila: o estudo do IGE detecta que María segue sendo o nome feminino máis usado, mentres que existen combinacións como María Dolores con miles de portadoras que poderían ter alternativas en galego. Para os promotores de «Pronúnciate», a reforma onomástica forma parte dun debate maior sobre lingua e memoria que a formación sitúa como pendente de resolución por parte das administracións. A campaña permanecerá activa nas próximas semanas, con actos locais na comarca e atención personalizada para quen desexen iniciar os cambios.
