Pedro Sánchez levou ao Consello de Ministros extraordinario un paquete de medidas que xa aparece publicado no Boletín Oficial do Estado e que mobiliza 5.000 millóns para amortecer o impacto da crise derivada da guerra en Irán. O plan, composto por 80 medidas, entra en vigor de forma inmediata e será sometido a votación no Congreso nos próximos días. Entre as iniciativas máis chamativas figura a reducción do tipo impositivo sobre a enerxía, dirixida a aliviar facturas de fogares e empresas.
O plan e as medidas clave
O eixo central do paquete é unha «rebaixa drástica» da fiscalidade enerxética. O Goberno decidiu baixar o IVA da enerxía do 21% ao 10% para a electricidade, o gas e tamén para carburantes e combustibles sólidos como pellets e briquetas. A medida pretende descontar de forma inmediata parte do encarecemento da enerxía que se vén prolongando dende a escalada de prezos polo conflito no Oriente Medio.
Ademais do recorte do IVA, o paquete inclúe axudas directas ao combustible e medidas en materia de vivenda e transporte, aínda que o texto publicado no BOE deixa nalgúns casos a letra miúda pendente de desenvolvemento regulamentario. O Goberno sostén que coa combinación de reducións fiscais e transferencias directas búscase unha resposta rápida e distribuída: fogares vulnerables, pemes intensivas en consumo enerxético e sectores con custes de carburante elevados —como o transporte por estrada e a pesca— deberían ver un alivio nas súas contas.
A entrada en vigor inmediata implica que consumidores e empresas poderán comezar a notar o efecto nas próximas facturas, segundo as previsións oficiais; non obstante, á falta de concreción sobre a duración temporal destas rebaixas e a súa aplicación práctica, serán necesarias ordes ministeriais que concreten tramos, criterios e controis para evitar fraudes ou desviacións.
En chave galega, a rebaixa do IVA sobre pellets e briquetas ten un impacto directo en miles de fogares do interior —na provincia de Lugo e en comarcas como A Mariña— onde a biomasa é unha fonte habitual de calefacción. Tamén alivia ás confrarías e á flota de baixura en portos como Vigo ou Marín, onde o combustible supón unha parte importante do custe operativo.
Contexto político e antecedentes
España afronta este novo paquete nun escenario coñecido: desde 2022 xa se tomaron medidas similares para conter a factura eléctrica e mitigar o aumento dos carburantes. Non é a primeira vez, por tanto, que o Executivo recorre a reducións de impostos e a transferencias para conter o custo da enerxía. A novidade agora é a amplitude do paquete —con 80 medidas— e a orixe política da urxencia: a guerra en Irán, que tensionou mercados internacionais e ameaza con volatilizar aínda máis os prezos.
No Congreso prevése un debate tenso. A oposición xa expresou recelos polo custo fiscal da medida e pola eficiencia das rebaixas xeneralizadas fronte a axudas máis focalizadas. No debate público tamén reaparece unha discusión coñecida en Galicia: a dicotomía entre solucións inmediatas e temporais, fronte a investimentos estruturais en eficiencia enerxética e en fontes renovables que poderían reducir a vulnerabilidade do territorio fronte a crises externas.
A nivel autonómico, a Xunta e as administracións locais observan con atención os detalles da implementación. Para boa parte dos concellos rurais e das comunidades de montes, a medida sobre pellets implica un balón de osíxeno, pero á vez plantea interrogantes sobre o subministro e a trazabilidade do combustible, así como sobre medidas complementarias de apoio a familias que non quentan a súa vivenda con biomasa.
Repercusións económicas e próximos pasos
Os
