O Boletín Oficial do Estado (BOE) publicou este sábado os dous reais decretos que aprobou o Goberno e que entrarán en vigor a partir deste domingo. O paquete, dotado con 5.000 millóns, combina rebaixas fiscais, axudas directas a colectivos e sectores vulnerables e unha conxelación temporal dos prezos do aluguer. O Executivo asegura que as medidas estarán vixentes «o tempo que sexa necesario» para mitigar os efectos da crise derivada da guerra en Oriente Medio.
Que contén o paquete e como se notará no día a día
As medidas máis visibles afectan á factura enerxética e ao peto de quen enche o depósito. O IVA da electricidade baixa do 21% ao 10%, suspéndese temporalmente o imposto de xeración eléctrica do 7% e o imposto especial sobre a electricidade redúcese do 5,11% ao mínimo do 0,5%. En paralelo, o IVA do gas natural, os ‘pellets’ e a leña pasa do 21% ao 10% e conxélase o prezo máximo do butano e do propano.
Para os combustibles, o IVA tamén cae ao 10% e o imposto sobre hidrocarburos sitúase no mínimo permitido pola Unión Europea, unha medida que o Goberno estima que poderá rebaixar ata 30 céntimos por litro e rondar os 20 euros por depósito nun coche medio. Estas cifras teñen un impacto directo nas estacións de servizo da costa galega, por exemplo en Ribadeo, onde transportistas e particulares agardan alivio inmediato.
As axudas directas inclúen un bono social eléctrico reforzado (descontos do 42,5% e do 57,5% para vulnerables e vulnerables severos, respectivamente) ata fin de ano, e un bono social térmico con axuda mínima de 50 euros. A Axencia Tributaria e as administracións forais xestionarán ademais unha axuda de 20 céntimos por litro de gasóleo profesional para transportistas, agricultores, gandeiros e mariñeiros; hai unha liña equivalente para a compra de fertilizantes.
Impacto en Galicia: pesca, campo e familias rurais
En Galicia estas decisións teñen un calado especial. O sector pesqueiro, clave en portos como Vigo e Marín, depende do prezo do combustible e da loxística para manter a competitividade. A rebaixa do gasóleo profesional e as liñas de crédito adicionais buscan amortecer custos que xa dispararon a factura na crise enerxética de 2022; cómpre lembrar que entón moitas confrarías e armadores recibiron axudas temporais que non sempre chegaron coa rapidez necesaria.
As reducións do IVA en combustibles para calefacción benefician aos fogares rurais de comarcas como A Mariña ou a montaña lucense, onde a leña e os ‘pellets’ seguen a ser predominantes. Ao mesmo tempo, a ampliación en 300 millóns da liña de créditos ICO-MAPA-SAECA pretende facilitar o acceso ao crédito para cooperativas e explotacións agrarias; segundo fontes achegadas ao sector, esa liquidez será crucial durante a primavera de sementeira e para as campañas pesqueiras.
Por outra banda, a medida de bonificar o 80% dos peaxes eléctricos para a industria electrointensiva, cun aforro estimado de 200 millóns, busca protexer plantas industriais que operan na fachada atlántica. A súa eficacia dependerá da rapidez na implementación e do control sobre que as bonificacións non queden en beneficio exclusivo do marxe empresarial.
Transición enerxética, control e límites políticos
O paquete incorpora incentivos ás renovables: deducións no IRPF para instalacións de placas solares, puntos de recarga e bombas de calor; apoio ao autoconsumo ampliando a distancia máxima entre xeración e consumo de 2 a 5 quilómetros; e declaración de utilidade pública para proxectos de bombeo hidroeléctrico. Tamén se contem
