O Boletín Oficial do Estado fixo pública este sábado a batería de decretos coa que o Goberno pretende paliar o efecto económico da guerra en Oriente Medio. As medidas, cunha dotación de 5.000 millóns, entran en vigor este domingo e combinan rebaixas de impostos, axudas directas para colectivos vulnerables e apoios sectoriais para pymes, transportistas, agricultores e pesca. O Executivo garante que durarán «o tempo que sexa necesario», en palabras do presidente Pedro Sánchez.
Medidas clave e o seu impacto inmediato
Entre as decisións máis visibles están as rebaixas fiscais sobre a enerxía. O IVA da electricidade pasa do tipo xeral ao reducido, do 21 % ao 10 %, e suspéndese temporalmente o imposto de xeración do 7 % que grava as compañías eléctricas. Ademais, o imposto especial sobre a electricidade redúcese do 5,11 % ao mínimo permitido, o 0,5 %. No gas e nos combustibles tamén hai recortes: o IVA do gas natural, dos pellets e da leña baixa ao 10 %, e o IVA de carburantes e gasóleos pasa igualmente ao 10 %, acompañado dunha rebaixa do imposto de hidrocarburos ata o mínimo comunitario.
O efecto inmediato sobre o prezo no surtidor resúmese en estimacións que xa circulan no sector: unha rebaixa de ata 30 céntimos por litro que se traduciría, de forma orientativa, en preto de 20 euros menos por depósito dun coche medio. En Galicia, coa súa dispersión territorial e dependencia do transporte por estrada para a actividade agraria e pesqueira, esas cifras cobran especial importancia.
O paquete inclúe ademais medidas dirixidas a protexer os fogares máis vulnerables: o bono social eléctrico mellora os descontos ata o 42,5 % para vulnerables e o 57,5 % para vulnerables severos ata final de ano, e o bono social térmico ve incrementada a súa axuda mínima a 50 euros. Tamén se garante a continuidade do subministro de auga e enerxía para fogares en risco.
«Estarán vixentes o tempo que sexa necesario», declarou o presidente Pedro Sánchez tras a aprobación dos decretos.
Antecedentes e contexto galego
A publicación no BOE chega apenas días despois de que o Executivo aprobase as medidas en Consello de Ministros. En Galicia a noticia tivo eco inmediato: en estacións de servizo da costa e en municipios agrícolas como Ribadeo notouse un repunte de consultas sobre como afectarán as rebaixas de carburante e as axudas para fertilizantes, destinadas a agricultores e gandeiros. Non é a primeira vez que o Goberno recorre a medidas fiscais de emerxencia; a experiencia de 2021-2022 coa pandemia e as crises enerxéticas previas deixou unha folla de ruta que agora se reproduce con adaptacións.
No plano industrial, o decreto contempla bonificacións significativas: peaxes eléctricos de transporte e distribución bonificados nun 80 % para a industria electrointensiva, o que se traduce nun aforro estimado de 200 millóns. Para o sector agroalimentario e pesqueiro amplíase en 300 millóns a liña de créditos ICO-MAPA-SAECA, unha medida pensada para facilitar liquidez e preservar emprego en comarcas do interior onde o crédito é menos accesíbel.
Tamén se reforzan as ferramentas reguladoras: a Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia (CNMC) obtén novas capacidades de supervisión e sanción para perseguir o uso fraudulento das axudas públicas e prácticas colusorias que perxudiquen ao consumidor.
Que queda por definir e próximos pasos
Unha das pezas máis controvertidas é o decreto que estabelece unha conxelación temporal dos prezos do al
