A organización agraria Unións Agrarias (UUAA) anunciou que presentará unha denuncia ante a Comisión Nacional de los Mercados y la Competencia (CNMC) tras detectar unha suba no prezo do diésel de uso agrícola de arredor do 24% nos últimos dez días en Galicia. Segundo a entidade, o encarecemento, que sitúa o combustible en torno a 1,50 euros por litro, non responde a cambios reais na cadea de subministración e prexudica de forma inmediata a rendibilidade das explotacións. A alerta prodúcese nun contexto de tensión internacional que, a xuízo de UUAA, non explica por si soa a magnitude nin a velocidade do aumento.
Na súa reclamación, UUAA acusa ás distribuidoras petrolíferas de protagonizar un incremento “disparado e concertado” nos prezos, e sinala que o combustible vendido nestas semanas foi adquirido antes do inicio do conflicto no Golfo Pérsico. A organización prepara a documentación para demostrar ante a Comisión Nacional de los Mercados y la Competencia (CNMC) posibles prácticas contrarias á competencia que, segundo sosteñen, están a trasladar custos non xustificados aos agricultores e gandeiros galegos.
Ademais do combustible, os agricultores alertan sobre unha suba pronunciada noutros insumos esenciais. Na última semana os fertilizantes experimentaron un aumento cercano aos 100 euros por tonelada, e tamén se encareceron produtos derivados do petróleo como os plásticos agrícolas, necesarios para invernadoiros e embalaxes. Estes incrementos supoñen unha dobre presión sobre as explotacións, que xa operan con marxes reducidas e enfrontan estacionalidade e custos laborais crecentes.
A combinación de factores levou a UUAA a reclamar medidas urxentes tanto do Goberno central como da Xunta de Galicia. A organización pide a implantación dun plan de continxencia que coordine actuacións para garantir a produción agraria e amortecer o impacto na cadea alimentaria. Entre as propostas figura a supervisión de prezos, medidas de apoio temporal e un maior control sobre a formación de prezos por parte das empresas distribuidoras.
Unións Agrarias insiste asemade na aplicación rigorosa da Ley de la Cadena Alimentaria, para que o aumento dos custos de produción se traslade de forma proporcional aos prezos que perciben os produtores. A entidade subliña que, por agora, a suba de insumos non veu acompañada de incrementos equivalentes nos pagos a agricultores e gandeiros por produtos básicos como o leite, a carne ou as patacas, o que agrava a perda de viabilidade das explotacións.
Os responsables da organización lembran a necesidade de contar con ferramentas oficiais que permitan calcular con transparencia os custos reais de produción e fixar liñas vermellas para evitar vendas por debaixo do custo. UUAA reclama asemade actuacións exemplarizantes contra quen incumpre a lexislación, co obxectivo de reverter prácticas comerciais que, din, están a acelerar o peche de explotacións no medio rural galego.
O sector agrogandeiro, xa golpeado pola perda progresiva de actividade en anos recentes, teme que episodios coma este aceleren a tendencia á concentración e o abandono de fincas familiares. As economías de moitas comarcas dependen dunha agricultura e dunha gandería de pequeno e medio tamaño que non dispoñen de colchóns financeiros suficientes para soportar subas bruscas dos insumos.
Fontes do mercado enerxético consultadas por este periódico lembran que a cotización do diésel pode verse influída por factores internacionais e pola variación do prezo do cru, pero admiten que axustes de tal magnitude en períodos curtos adoitan requirir unha combinación de causas. A Comisión Nacional de los Mercados y la Competencia (CNMC) será a encargada de determinar se existen indicios de conduta anticompetitiva no comportamento das distribuidoras, unha investigación que UUAA espera que avance con rapidez ante a urxencia da situación.
Mentres se tramita a denuncia, os produtores reclaman medidas de alivio inmediato e maior coordinación entre administracións para evitar que os custos da crise recaian exclusivamente sobre o elo primario. Para Unións Agrarias, garantir a viabilidade do campo galego pasa por combinar controlos de mercado, axudas temporais e mecanismos que aseguren que os prezos finais recoñezan os custos reais de producir alimentos esenciais.
