Smiljan Radic Clarke, arquitecto chileno, foi nomeado gañador do Premio Pritzker 2026, o galardón máis prestixioso da arquitectura, nun fallo anunciado o 12 de marzo de 2026. O xurado premiou a súa traxectoria pola capacidade dos seus proxectos para xerar “refuxios” emocionais e optimistas, centrados na experimentación con materiais e na memoria cultural. O recoñecemento subliña a aposta da súa obra por formas que aceptan a vulnerabilidade como compoñente esencial da experiencia arquitectónica. A decisión foi divulgada pola organización do premio no marco da convocatoria anual que distingue achegas singulares ao oficio.
No seu ditame, o xurado destacou a singularidade dunha práctica que se move entre construcións aparentemente fráxiles e outras de maior monumentalidade, propoñendo unha arquitectura que invita á pausa e á reflexión. Segundo os membros do premio, Radic aposta por edificios que, aínda que parecen inacabados ou transitorios, ofrecen refuxio e optimismo sen aspaventos, priorizando a sensibilidade fronte á procura de certezas formais. Esa tensión entre o efémero e o perdurable, engadiron, alimenta unha lectura distinta do tempo e do uso do espazo.
O propio Radic explicou en ocasións que o seu traballo sitúase nese contraste de escalas e duracións: construcións que dialogan coa luz, coa paisaxe e coa memoria máis que coa monumentalidade clásica. Para el, a arquitectura debe provocar unha experiencia humana, favorecer a introspección e acoller a vulnerabilidade como condición de vida. Esta idea atravesa tanto pezas residenciais como encargos públicos ou instalacións efémeras, e orienta a elección de materiais e a disposición de ocos e percorridos.
Entre as obras que ilustran a súa sensibilidade destacan proxectos domésticos e propostas para bienais e instalacións. A Casa para el Poema del Ángulo Recto, en Vilches (2013), é citada como exemplo dun retiro contemplativo: aberturas dirixidas cara o ceo que enfatizan a captura de luz e o paso do tempo. Outros traballos, como Chanchera House (Puerto Octay, 2022) ou Prism House (Conguillío, 2020), repiten ese interese pola escala íntima e a percepción pausada. Os seus edificios tenden a ofrecer protección e a configurar espazos que invitan á atención e ao recollemento.
A traxectoria de Radic, desenvolvida ao longo de máis de tres décadas, é variada en tipoloxías e xeografías. Presentou proxectos en Chile, Albania, Austria, Croacia, Francia, Italia, España, Suiza e Reino Unido, e a súa produción combina residencias privadas, institucións culturais, espazos cívicos e propostas comerciais. Entre os seus traballos máis visibles figuran instalacións como Guatero para a XXII Bienal de Arquitectura de Chile (2023) ou a intervención London Sky Bubble (Londres, 2021). Tamén destacou a súa colaboración coa arquitecta Marcela Correa en obras como The Boy Hidden in a Fish, para a Bienal de Venecia de 2010.
En España, Radic deixou pegada con intervencións como o Solo Hotel, no Matarraña (Teruel), e coa obra de construción e rehabilitación da Fira de Barcelona. A súa presenza en distintos contextos europeos e latinoamericanos confirma unha práctica que non se limita a unha fórmula única, senón que adapta os seus principios —a atención ao material, a fragilidade e a memoria— a situacións diversas. Críticos e colegas destacaron a coherencia poética da súa obra, así como a súa resistencia fronte a modas efémeras.
O Premio Pritzker, considerado habitualmente o “Nobel” da arquitectura, recoñece este ano unha voz que teima na importancia do tacto sensible na disciplina. Con Radic, o galardón subliña unha lectura da arquitectura afastada da grandilocuencia e máis próxima á experiencia humana cotiá. Aínda non se precisou a data do acto de entrega formal do premio, que adoita celebrarse en meses posteriores ao anuncio.
Para o panorama arquitectónico chileno e latinoamericano, a concesión do Pritzker a Radic supón un recoñecemento internacional relevante que pon o foco nas tradicións locais e en solucións que incorporan memoria e materialidade. A súa obra, que dialoga coa fragilidade e coa empatía, suma así un novo fito que podería marcar a atención sobre proxectos que buscan acoller ás persoas antes que impresionar. O premio abre unha fiestra para revisar como a arquitectura contemporánea integra o íntimo e o colectivo en tempos de incerteza.
