O Servicio de Análisis Clínicos do Complejo Hospitalario Universitario de Vigo (Chuvi) porá en marcha un laboratorio de histocompatibilidade no Hospital Meixoeiro, unha iniciativa anunciada o 14 de marzo de 2026 destinada a avaliar a compatibilidade entre doador e receptor en transplantes e a ampliar probas inmunolóxicas e farmacoxenéticas. A Xunta aporta 284.846,10 euros para o subministro de reactivos e a cesión e mantemento do equipamento necesario. O novo espazo nace para reducir retrasos e custos derivados da externalización destas probas, actualmente enviadas fóra da área sanitaria e incluso fóra de Galicia. Ademais, o laboratorio abrirá a porta a probas que reforzan a medicina personalizada e a atención na reprodución asistida.
O laboratorio estará liderado polo doutor Israel Nieto e intégrase no Servicio de Análisis Clínicos, dirixido polo doutor Arturo Fernández. A inversión da Xunta cobre principalmente reactivos e o soporte tecnolóxico que permitirá realizar técnicas de tipificación HLA e outros análises especializados. A posta en marcha inclúe a cesión de equipos e o seu mantemento, o que facilita a incorporación rápida da actividade ao ritmo asistencial esixido no Meixoeiro. O obxectivo é dotar á área sanitaria de Vigo de autonomía para estas probas críticas.
A función principal do laboratorio será certificar a compatibilidade en transplantes de órganos sólidos e de médula ósea para evitar rexeitamentos inmunolóxicos. No área sanitaria de Vigo realízanse transplantes de médula ósea e de córnea, e o novo servizo prestará especial atención a estes procedementos, ademais de cubrir tamén as necesidades de transplantes renais. Dispoñer de estudos de histocompatibilidade no propio hospital permitirá acurtar prazos na toma de decisións clínicas e facilitará a programación de intervencións cando exista doador compatible.
Ata agora, moitas destas probas derivanse a laboratorios externos alleos á área viguesa e nalgúns casos fóra de Galicia, o que xera custos adicionais e demoras nos resultados. A internalización dos servizos evitará desprazamentos de mostras e diminuirá o tempo de espera para pacientes que requiren estudos previos ao transplante. Para os equipos clínicos suporá acceso máis inmediato a información clave para a selección de doadores e o manexo posoperatorio, o que pode repercutir en mellores taxas de éxito e na seguridade do receptor.
Ademais da súa utilidade en transplantes, o laboratorio realizará estudos de asociación de moléculas HLA que complementan a confirmación de diversas enfermidades de base inmunolóxica. Entre as patoloxías mencionadas figuran a celiaquía, a espondilite anquilosante, a narcolepsia, a artrite reumatoide, determinados tipos de diabetes, a retinopatía de Birdshot e a enfermidade de Behçet. Aínda que estas probas non substitúen á clínica nin a outros métodos diagnósticos, o seu resultado ten grande valor para confirmar unha sospeita cando existe unha relación coñecida con determinados haplotipos HLA.
Unha terceira liña de traballo contemplada é a farmacoxenética: a determinación de alelos HLA permite anticipar reaccións adversas a certos fármacos ou identificar falta de resposta terapéutica. Detectar con antelación un risco inmunolóxico ante un medicamento pode evitar efectos secundarios graves e orientar ao equipo médico cara a alternativas seguras, unha peza clave para avanzar cara a tratamentos individualizados baseados no perfil xenético do paciente. Este enfoque alíñase coas políticas sanitarias que buscan optimizar a eficacia e seguridade da prescrición.
O proxecto inclúe, ademais, a intención de desenvolver procedementos relacionados coa reprodución asistida, ampliando así a capacidade diagnóstica do servizo. Estudos de compatibilidade inmunolóxica en parellas e probas específicas relacionadas coa implantación e o fracaso xestacional poderían incorporarse á carteira de servizos, segundo as prioridades que marque a dirección do Chuvi. A creación da infraestrutura técnica e humana facilita que este tipo de análises se ofrezan de forma estable e con menor dependencia de centros externos.
Para o sistema sanitario galego, a apertura deste laboratorio supón un reforzo na rede de servizos especializados e unha mellora na atención a pacientes con necesidades complexas. A redución de tempos e a proximidade dos resultados permitirán decisións clínicas máis rápidas e coordinadas, cun impacto directo na xestión de transplantes, no tratamento de enfermidades autoinmunes e na seguridade farmacolóxica. Nun contexto onde a demanda de estudos xenéticos e de inmunoloxía clínica crece, a nova área do Meixoeiro posicionase como unha infraestrutura estratéxica para o área sanitaria de Vigo e para Galicia no seu conxunto.
