O Congreso dos Deputados admitiu a trámite este martes unha proposición do PSOE para endurecer as penas por exceso de velocidade, unha reforma que reduce os umbrais que converten unha sanción administrativa en delito. A iniciativa saíu adiante con 176 votos a favor, 33 en contra e 138 abstencións, co rexeitamento de Vox e a abstención do PP. Na práctica, manobras que ata agora supoñían unha multa e perda de puntos poderían acarrear traballos en beneficio da comunidade, multas penais ou mesmo prisión.
Que cambia: umbrais, exemplos e penas
O núcleo da reforma proposta busca modificar o artigo 379.1 do Código Penal para reducir os porcentaxes de velocidade sobre o límite que se consideran punibles. No papel, o cambio afectaría a vías urbanas e interurbanas: na cidade pasaríase de considerar delito superar o límite en máis de 60 km/h a partir de 50 km/h por encima, mentres que en estradas interurbanas o umbral descendería de 80 km/h a 70 km/h sobre o permitido.
Para visualizalo: circulacións a 80 km/h nunha zona limitada a 30 quilómetros por hora —como ocorre en varios treitos céntricos de A Coruña e outras cidades galegas onde as zonas 30 se estenderon nos últimos anos— ou acadar 190 km/h en treitos de autoestrada como a AP‑9 deixarían de resolverse unicamente con multa. Ademais de sancións económicas e retirada do carné entre un e catro anos, o tipo penal reformulado contempla penas que poden incluír traballos en beneficio da comunidade ou prisión cando concurran circunstancias agravantes.
Os portavoces socialistas defendérono insistindo na necesidade de «votar pola vida». No debate, o deputado Juan Carlos Jerez —con experiencia en seguridade viaria no ámbito local— apelou á urxencia tras lembrar estatísticas e casos concretos. Jerez puxo sobre a mesa que o exceso de velocidade estivo presente no 22% dos accidentes mortais en 2024 e afirmou que a lexislación actual resulta «insuficiente» para sancionar condutas radicais ao volante.
O impulso emocional e a razón xurídica
Detrás da iniciativa hai tamén unha historia humana que marcou a axenda política: a familia de Josep Boan Rosanes, un mozo con raíces galegas falecido en Dumbría en 2020 tras ser embestido por un vehículo que circulaba moi por enriba do límite nunha curva. A súa nai, Pilar Rosanes, levou a reivindicación ata os corredores do Congreso e denunciou que a normativa actual permite que condenas por homicidio viario non impliquen ingreso en prisión cando hai ausencia de antecedentes.
«O martes, día 24, Josep atravesará os muros do Congreso»,
foi unha das frases que emocionou os asistentes. E non é a primeira vez que a dor dunha familia impulsa cambios normativos en materia de tráfico; a política española reaccionou historicamente a traxedias concretas cando estas evidencian baleiros legais. Ao mesmo tempo, a proposición socialista invoca exemplos europeos —como Francia, que considera delito superar en máis de 50 km/h calquera límite— para xustificar unha adecuación a «estándares internacionais de seguridade viaria».
Non obstante, non todos comparten o relato sen matices. O PNV pediu cautela e unha análise profunda das implicacións prácticas e procesais da reforma: cantos máis delitos estean tipificados, maior carga para xuíces e fiscalías; cantas máis condenas, máis presión sobre o sistema penitenciario. Tamén hai quen alerta de que baixar os umbrais sen dotar á Administración de medios suficientes para o control e a instrucción pode traducirse en fru