O goberno de Colombia, en colaboración cos Países Bajos, convocou en Santa Marta a Conferencia Internacional para a Transición máis alá dos Combustibles Fósiles, que se celebra en marzo de 2026 co obxectivo de deseñar unha folla de ruta global para abandonar progresivamente os hidrocarburos e garantir unha transición enerxética con criterios de xustiza social e financiamento real. A cita pretende responder a unha dobre urxencia: mitigar a emerxencia climática e evitar que o custo do cambio recaia sobre as clases traballadoras. Os organizadores defenden que a iniciativa busca coordinar recursos, transferencia tecnolóxica e mecanismos que impidan novas extraccións disfrazadas de solucións verdes. Na práctica, a conferencia aspira a converter declaracións políticas en compromisos verificables e en instrumentos de axuda ao desenvolvemento.

A elección de Santa Marta non é casual: o chamamento chega nun contexto xeopolítico marcado por conflitos que afectan ás rutas e á infraestrutura enerxética, con consecuencias directas sobre os prezos e o abastecemento. Os expertos que participan no foro sinalan que cada peche dunha refinería ou cada bloqueo do subministro tradúcese nun aumento do prezo do petróleo, o que beneficia aos grandes grupos que controlan a cadea de valor. Esa lóxica, denuncian, converte a escaseza en oportunidade contable para os monopolios e en carga social para fogares e pequenas empresas. Desde a organización insístese na necesidade de políticas que rompan o vínculo entre inestabilidade xeopolítica e especulación enerxética.

A conferencia pon sobre a mesa instrumentos concretos: plans de reconversión laboral para sectores afectados, financiamento para proxectos de enerxía renovable en países en desenvolvemento e acordos de transferencia tecnolóxica que permitan a nacións menos avanzadas abandonar gradualmente os fósiles sen perder capacidade productiva. A delegación neerlandesa subliñou a importancia de garantías financeiras e de mecanismos multilaterais que aseguren os fondos necesarios. Ademais, débatease como evitar que algunhas iniciativas de extracción se presenten fraudulentamente como ‘verdes’ para manter beneficios. Nesa liña, os organizadores defenden criterios de verificación e transparencia internacionais.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

A exposición de motivos da conferencia non obvia as tensións actuais: mentres en Santa Marta se tenta deseñar unha saída ordenada, noutros escenarios seguen alimentándose conflitos con intereses enerxéticos polo medio. Analistas consultados por este xornal lembran que moitas operacións militares e bloqueos teñen un efecto directo na cadea de subministro de hidrocarburos e, por ende, na inflación de prezos. Esa concatenación coloca a carga do axuste sobre quen ten menos capacidade para afrontalo: traballadores do transporte, pequenas explotacións agrícolas e familias con ingresos limitados. A conversa global, adverten, debe incorporar medidas redistributivas para que a transición non agrave as desigualdades.

Desde Galicia, a iniciativa colombiana é observada con mestura de interese e alarma. A alza do custo do transporte e dos alimentos xa deixou pegada na economía galega e no poder adquisitivo dos seus cidadáns, e a perspectiva de máis episodios disruptivos alimenta a sensación de vulnerabilidade. Autoridades locais e sectoriais expresaron o seu apoio a políticas de diversificación enerxética que reduzan a dependencia do cru, ao tempo que reclaman fondos para protexer empregos e adaptar infraestruturas. A aposta pola electrificación do transporte e por proxectos eólicos e solares figura como prioridade nas mesas de diálogo rexionais.

O contraste entre a procura dun consenso internacional e a persistencia de prácticas extractivas agresivas subliña unha parodoxa política: os mesmos factores que fan urxente deixar os fósiles son os que dificultan o cambio. Por unha banda, cada crise de abastecemento pon en evidencia a fragilidade dun modelo baseado en recursos finitos e concentrados; por outra, a lóxica do beneficio inmediato alimenta resistencias a transformacións estructurais. A conferencia intenta vulnerar ese bucle propoñendo incentivos e sancións que fagan rendible, a escala global, a descarbonización.

Os participantes reclaman tamén mecanismos de seguimento e cumprimento que vaian máis aló das boas intencións. Sen supervisión e sen compromisos financeiros vinculantes, temen, moitas promesas quedarán en retórica. Por iso plantexase a creación de fondos multilaterais e alianzas público-privadas con condicións claras para a transferencia tecnolóxica e a capacitación laboral. A discusión inclúe ademais salvagardas para comunidades locais afectadas pola transición, de modo que os proxectos non reproduzan vellas dinámicas de desposesión.

A conferencia en Santa Marta aspira a ser, en palabras dos seus promotores, un punto de inflexión: transformar a emerxencia climática nunha oportunidade para redefinir riscos e beneficios. Desde Galicia, a lectura é esixente e crítica: a urxencia ambiental obriga a decisións valentes e coordinadas, sen permitir que os custos recaian sobre quen menos ten. O tempo para artellar unha saída xusta do petróleo non é infinito, e a comunidade internacional enfronta a proba de converter o discurso en política eficaz. Por Xosé Castro Ratón