O foro «Observatorio Social de la Vivienda», organizado por Prensa Ibérica, celebrouse o 14 de marzo de 2026 en Santiago de Compostela co obxectivo de analizar a situación do acceso á vivenda e promover propostas que alivien a presión sobre alugueres e compra. A xornada congregou responsables públicos, técnicos en urbanismo, representantes de organizacións sociais e actores do sector privado para compartir diagnósticos e plantexar medidas a curto e medio prazo. O encontro, seguido por decenas de asistentes presenciais, plantexouse como un espazo multidisciplinar para contrastar evidencias e fórmulas de intervención. En paralelo, unha galería fotográfica reuniu as imaxes máis relevantes do debate e os momentos de intercambio.
Os ponentes abordaron de xeito transversal os problemas que afectan ao mercado residencial, desde a falta de oferta asequible ata a necesidade de rehabilitación do parque existente. Os participantes coincidiron na urxencia de aumentar o parque de vivenda pública e na importancia de políticas activas de aluguer que conten a suba de prezos, así como na necesidade de facilitar a promoción de vivenda protexida en áreas urbanas e rurais. Subliñouse tamén a importancia de integrar criterios de sostibilidade enerxética en calquera intervención, tanto por razóns ambientais como pola súa repercusión na factura dos fogares. O debate puxo sobre a mesa diagnósticos baseados en estudos recentes e experiencias doutras comunidades.
Na sesión reivindicouse unha maior coordinación entre administracións para acelerar a execución de proxectos e evitar solapamentos normativos que dilatan as solucións. Os asistentes pediron agilizar os procedementos administrativos e simplificar trámites para a rehabilitación e a posta no mercado de pisos baleiros en mans de fondos ou entidades públicas. Así mesmo, plantexouse a necesidade de instrumentos fiscais e de incentivos que promovan a dispoñibilidade de vivenda en aluguer social. A converxencia de políticas locais, autonómicas e estatais presentouse como condición necesaria para obter resultados tangibles.
A xornada incluíu mesas redondas con expertos en planificación urbana e economía, así como intervencións de entidades sociais que traballan directamente con familias afectadas pola precariedade habitacional. Estas organizacións expuxeron casos concretos e reclamaron medidas que garantan a protección de colectivos vulnerables, como xoves, persoas maiores e fogares de baixos ingresos. Tamén destacou o papel da vivenda como factor clave para a cohesión territorial, en especial nunha comunidade con retos de despoboamento rural como Galicia. Varias achegas insistiron na necesidade de políticas diferenciais que consideren o equilibrio entre cidades e municipios pequenos.
Os profesionais do sector privado que participaron sinalaron a importancia de combinar incentivos públicos con estabilidade regulatoria para atraer investimento orientado á vivenda asequible. No foro debatéronse fórmulas mixtas de colaboración público-privada que permitan acelerar a construción e a rehabilitación sen renunciar a controis sobre prezos e calidade. Tamén reflexionouse sobre o impacto da dixitalización e da innovación na xestión inmobiliaria e nos procesos de adxudicación e seguimento de proxectos. A heteroxeneidade de propostas puxo de manifesto a complexidade do problema e a necesidade de respostas combinadas.
O Observatorio, entidade promotora do foro, planteou a creación dun seguimento permanente de indicadores que midan o acceso á vivenda, a evolución dos prezos e a eficiencia das políticas postas en marcha. Esta proposta busca dotar ás administracións e á sociedade civil de datos comparables e fiables que faciliten a toma de decisións. Nese senso, varios expertos subliñaron a utilidade de observatorios territoriais que detecten problemas con rapidez e avalíen o impacto das medidas adoptadas. A transparencia e a comunicación de resultados foron sinaladas como condicións imprescindibles para manter a confianza pública.
A galería fotográfica que acompaña a crónica recolle instantes do foro: intervencións dos ponentes, momentos de debate entre participantes e o intercambio informal durante os recesos. As imaxes reflexan tanto a asistencia como a diversidade de perfís presentes, desde técnicos e académicos ata representantes de asociacións e administracións locais. A documentación visual serve como testemuño dun diálogo ao que se reclama continuidade e concreción. Os organizadores anunciaron que as conclusións serán compiladas e difundidas para facilitar o traballo de seguimento.
Como peche, o foro deixou un calendario de próximas actividades e a idea de manter o Observatorio como plataforma de análise e proposta. Os asistentes coincidiron en que a emerxencia habitacional esixe actuacións decididas e sostidas no tempo, así como unha maior implicación de todos os actores implicados. A axenda marcada apunta a combinar medidas inmediatas de alivio con proxectos de máis longo percorrido que garantan o dereito á vivenda. Galicia, como o resto do país, segue pendente de transformar o diagnóstico en políticas eficaces que melloren o acceso e a calidade da vivenda.
