O Boletín Oficial do Estado publicou este sábado dous decretos anticrise que entran en vigor este domingo e que, segundo fontes oficiais, mobilizan 5.000 millóns de euros. O paquete inclúe a redución do IVA dos carburantes do 21% ao 10%, a conxelación do prezo do butano e do propano, e outras rebaixas fiscais na electricidade e no gas que o Goberno agarda que se traduzan nunha caída de ata 20 céntimos por litro nos surtidores.
Medidas concretas e como empezan a aplicarse
O real decreto-lei contempla unha batería de intervencións: ademais da rebaixa do IVA nos carburantes, redúcese o imposto sobre a electricidade e o gas natural, inclúense os biocombustibles domésticos — briquetas e “pellets” — e recupérase unha bonificación do 80% nos peaxes eléctricos para a gran industria. O segundo decreto, impulsado por Sumar dentro do pacto de Goberno, fixa a conxelación dos alugueres durante dous anos.
Estes decretos, publicados no BOE, teñen efecto inmediato aínda que están pendentes de convalidación no Congreso: a votación está prevista para o xoves 26 de marzo. Segundo fontes próximas ao Goberno, a norma busca un impacto inmediato no peto de fogares e empresas para amortiguar a subida de prezos derivada da crise internacional. A falta de confirmación oficial sobre a duración exacta das rebaixas, o Executivo presenta o paquete como medidas coyunturais.
“Trátase dun plan de medidas que mobilizará 5.000 millóns de euros”, sinalaron desde o Goberno durante a presentación.
Na práctica, o aforro real por litro dependerá da estrutura fiscal e dos marxes comerciais de cada estación. Operadores e distribuidores alertan da posibilidade de que o axuste non se traslade inmediatamente ao surtidor na súa magnitude total, especialmente en estacións independentes ou en zonas con menor competencia. A pesar diso, o cálculo medio do Goberno e de asociacións de consumidores sitúa a redución en torno aos 20 céntimos por litro para a maioría de surtidores peninsulares.
Un golpe internacional con efectos moi locais
A decisión responde, en boa parte, ás tensións nos mercados enerxéticos derivadas da guerra en Irán, que dispararon a volatilidade do petróleo. Galicia, coa súa forte presenza do transporte por estrada, unha importante frota pesqueira e zonas rurais con dependencia de gasóleo e pellets para calefacción, é especialmente sensible a estas variacións. Basta pasear pola N-550 entre Pontevedra e Santiago ou pola rotonda do polígono de Balaídos para comprobar que os custos do combustible condicionan a actividade diaria.
Cómpre lembrar que a comunidade galega combina grandes centros industriais —a ría de Vigo— con comarcas interiores onde o acceso a combustibles alternativos é limitado. Para unha familia media que percorre uns 1.000 quilómetros ao mes cun vehículo cun consumo de 6 litros aos 100, un aforro de 0,20 euros/litro supón arredor de 12 euros mensuais; para unha empresa de transporte con miles de quilómetros, a cifra multiplícase e pode aliviar contas moi axustadas.
Repercusións económicas e políticas
As medidas foron recibidas con alivio por consumidores e algunhas asociacións empresariais, pero tamén con escepticismo por parte de economistas que piden medidas estruturais. Os sindicatos lembran que unha rebaixa fiscal é útil no inmediato, pero insuficiente ante a perda sostida de poder adquisitivo e a precariedade salarial; en Galicia, onde o salario representa unha proporción historicamente á baixa da renda familiar, as axudas puntuais non substitúen políticas de revalorización dos ingresos.
Desde a oposición a mensaxe é mixta: se ten
