Ángel Víctor Torres, ministro de Política Territorial e Memoria Democrática, anunciou onte que o Goberno emprenderá todas as accións legais necesarias para evitar ou reducir a indemnización que o Tribunal Supremo recoñece aos herdeiros de Franco polo Pazo de Meirás. A declaración produciuse nunha entrevista radiofónica na que o ministro pediu ademais a colaboración de todas as administracións implicadas. A decisión responde á sentenza que confirmou esta semana que o inmoble pertence ao Estado, mais que abre a porta a unha compensación económica aos herdeiros.
A contía desa indemnización fixarase cando se execute a sentenza, segundo explicou o ministro, aínda que en 2020 o avogado da familia Franco chegou a cifrala nun mínimo de 800.000 euros. O propio fallo do Supremo recoñece o dereito dos herdeiros a ser indemnizados, o que sitúa o conflito nunha nova fase procesual centrada agora no importe e na súa xustificación xurídica.
Torres precisou que a cuestión aínda ten percorrido legal e que a Abogacía del Estado apuntou que a determinación da indemnización deberá ser trasladada á Audiencia Provincial de A Coruña. O ministro subliñou que o Goberno revisará esas vías e que, chegado o caso, esgotará os recursos dispoñibles para defender o interese público.
Recursos e coordinación entre administracións
Preguntado pola posibilidade de recorrer, o ministro dixo que a parte relativa á indemnización “terá percorrido xurídico” e que o Goberno traballará coordinado coas administracións implicadas para afrontar ese trámite. Asegurou que o seu Departamento xa está en contacto cos servizos xurídicos das distintas institucións que participaron no proceso.
«Imos dar a batalla, e espero que sexa co conxunto das administracións, para que dun uso privativo de alguén non teñamos que indemnizalo con cantidades económicas»
Torres vinculou a estratexia do Goberno á defensa dos bens públicos fronte a usos privados herdados do franquismo e reclamou unidade entre administracións para non favorecer compensacións que, ao seu xuízo, serían injustificadas. Desde Moncloa emplázanse os pasos procesais próximos á Audiencia Provincial, aínda que non se concretou calendario para a presentación de recursos.
O fallo e a súa execución
O Tribunal Supremo ditaminou esta semana que o Pazo de Meirás pertence ao Estado, pechando unha longa batalla xudicial sobre a titularidade do inmoble. Non obstante, a resolución incluíu a posibilidade de indemnizar aos herdeiros, unha cuestión que agora focaliza o debate político e xurídico.
Segundo explicou o ministro, a contía só se fixará na fase de execución da sentenza, o que supón que aínda non existe unha cifra definitiva inscrita nunha resolución executoria. Ese avance procesual —o paso á Audiencia Provincial de A Coruña para concretar a indemnización— será clave para determinar se a familia Franco consegue unha compensación económica e de que importe.
O Pazo de Meirás foi declarado recentemente Lugar de Memoria Democrática, un recoñecemento que o Ministerio utilizou para argumentar a defensa do dominio público. Para o Goberno, ese recoñecemento reforza a necesidade de non premiar con pagos aquilo que consideran un uso ilegítimo e simbolicamente ligado ao franquismo.
Fontes do departamento de Torres insisten en que a batalla xurídica combina criterios legais e de política de memoria: por unha banda, limitar o aboamento de fondos públicos cando o uso foi privativo, e por outra, consolidar a protección de bens con valor histórico para a memoria democrática.
O proceso continúa en mans dos tribunais e das administracións, que deben coordinar a resposta legal do Estado. Nos próximos meses coñecerase se o recurso ou as xestións solicitadas polo Goberno conseguen reducir, anular ou confirmar a indemnización, e cal será o impacto final sobre a xestión do Pazo de Meirás.
