O Consello de Ministros aprobou este martes 12 de marzo de 2026, a proposta do Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico, un Real Decreto destinado a preservar as pradeiras de fanerógamas mariñas en augas do Mediterráneo español e no arquipélago canario. A norma responde á elevada presión que sofren estes hábitats polo fondeo masivo de embarcacións, os vertidos, as infraestruturas mariñas e o quentamento dos océanos. O obxectivo declarado é reducir e, cando sexa posible, eliminar as principais agresións para garantir a súa conservación a longo prazo. A medida introduce regras específicas sobre fondeos, instalacións e actividades próximas a estes ecosistemas.
Entre as principais novidades figura a prohibición do fondeo sobre as pradeiras, así como o impulso de sistemas de amarre de baixo impacto para compatibilizar o uso recreativo coa protección do fondo mariño. O decreto limita ademais a implantación de novas infraestruturas susceptibles de danar estes hábitats, como gasodutos, oleodutos e cables submarinos, e establece restricións a determinados vertidos líquidos ou sólidos. Tamén se contempla a regulación da xestión de arribazóns nas ribeiras para evitar danos colaterais. A intención é ordenar usos marítimos sen impedir por completo a actividade náutica, pero con límites claros.
A medida protexe de forma expresa as pradeiras de Posidonia oceanica, un bosque submarino emblemático do Mediterráneo, e a Cymodocea nodosa, presente especialmente en Canarias e noutras zonas. Estes ecosistemas actúan como sumidoiros de carbono, melloran a calidade da auga, serven de refuxio e área de cría para numerosas especies e axudan a manter a estabilidade das praias. A súa perda tería efectos directos sobre a biodiversidade mariña e, por extensión, sobre sectores económicos ligados ao turismo e á pesca. A restauración destas pradeiras, se se produce, pode requirir décadas.
O decreto incorpora tamén medidas para mellorar o coñecemento científico e o seguimento do estado de conservación das pradeiras, con plans de vixilancia e actuacións de restauración en zonas degradadas. O texto prevé a elaboración de cartografías e avaliacións periódicas que permitan identificar as áreas de maior valor e as máis ameazadas. Así mesmo, establece limitacións á ampliación de instalacións de acuicultura e á creación de puntos de vertido próximos a estes hábitats. O Goberno xustifica estas medidas como necesarias para coordinar as políticas mariñas e cumprir compromisos ambientais nacionais e europeos.
As pradeiras de fanerógamas mariñas son ecosistemas de alta biodiversidade cuxa recuperación é lenta; por iso, as autoridades subliñan que previr o dano é máis eficaz que intervir despois. Entre as ameazas citadas polo Executivo están as ancoras de embarcacións que arrastran e fragmentan a pradeira, vertidos fecais e contaminantes que alteran o equilibrio ecolóxico, e as consecuencias do quentamento das augas sobre a resistencia das plantas. Nos últimos anos documentáronse episodios de degradación graves en puntos do Mediterráneo, que alertaron a científicos e conservacionistas.
No comunicado do Ministerio deféndese que as restricións permitirán compatibilizar actividades náuticas e económicas coa conservación, grazas a tecnoloxías de amarre menos intrusivas e á planificación de usos. Organizacións medioambientais levan anos reclamando un marco normativo máis estrito para protexer a posidonia, e a aprobación do decreto preséntase como unha resposta institucional a esas demandas. As autoridades costeiras e os concellos deberán agora adaptar ordenanzas e plans locais para incorporar as novas obrigas. A coordinación entre administracións será clave para que as medidas sexan efectivas no litoral.
Desde o punto de vista xurídico, a norma limita o establecemento de infraestruturas novas en zonas de pradeira e regula actividades potencialmente contaminantes, en liña coa necesidade de preservar hábitats de interese comunitario. A protección reforzada podería influír en proxectos pendentes de permisos ou autorización administrativa, que deberán someterse ás novas esixencias ambientais. O decreto tamén prevé mecanismos de seguimento que permitan valorar a súa eficacia e, se procede, axustar as medidas coa base na evidencia científica. Abrése así unha fase de implementación e control por parte das autoridades marítimas e ambientais.
Fontes do ministerio sinalan que, ademais das prohibicións e limitacións, impulsaranse programas de restauración e campañas de sensibilización entre os usuarios do mar para reducir impactos directos. O reto será articular solucións técnicas e de xestión que permitan a empresarios, deportistas e comunidades locais convivir coa conservación destes bens comúns. Se as medidas se aplican con rigor, o decreto aspira a frear a perda de pradeiras e a recuperar, co tempo, a capacidade destes ecosistemas para ofrecer servizos ambientais esenciais. Nos próximos meses espéranse desenvolvementos normativos e mapas que concreten as áreas sometidas a protección reforzada.
