O Goberno refrescou a posibilidade de volver a impoñer descontos obrigatorios no prezo dos carburantes e inclínase por aplicar rebaixas fiscais de carácter temporal e focalizadas para mitigar o impacto da recente subida de prezos. A decisión, adiantada o 12 de marzo de 2026, responde á escalada da tensión en Oriente Medio que disparou a volatilidade nos mercados enerxéticos e elevou o custo da gasolina e o diésel en España. Fontes do Executivo aseguran que todas as opcións seguen sobre a mesa, pero que a preferencia actual é actuar mediante axustes impositivos que poidan implementarse con maior rapidez e menor complexidade administrativa. A medida pretende protexer tanto aos consumidores como a sectores produtivos particularmente vulnerables.
O ministro de Economía, Carlos Cuerpo, recoñeceu na rolda de contactos con axentes sociais e representantes dos distintos sectores económicos que a maioría dos interlocutores piden non recuperar as bonificacións directas no surtidor, como as aplicadas durante a crise pola invasión de Ucrania. Segundo o responsable económico, esas fontes consideran que as rebaixas fiscais son máis sinxelas de executar e menos proclives a xerar problemas prácticos na cadea de subministración e na facturación das estacións de servizo. O Executivo mantén, non obstante, a opción de combinar instrumentos se a evolución dos prezos e a presión social así o requiren.
Por agora, o Goberno estuda fórmulas que abarcarían reducións temporais nos impostos que gravan os carburantes, co obxectivo de aliviar o prezo final sen ter que establecer descontos obrigatorios en toda a rede. A experiencia previa coa bonificación de 20 céntimos por litro durante a crise anterior serve como referencia sobre o custe orzamentario e os efectos indirectos de intervir no surtidor, pero tamén amosa a eficacia de medidas urxentes para conter os prezos a curto prazo. As alternativas que manexan os técnicos inclúen axustes selectivos que beneficiarían de xeito preferente a quen máis dependen do combustible na súa actividade económica.
Os sectores que o Goberno contempla protexer de forma prioritaria son a agricultura e o transporte por estrada, considerados os máis expostos a un encarecemento prolongado do carburante. Organizacións agrarias e asociacións de transportistas transmitiron nas reunións a súa preocupación polo aumento de custes operativos, que repercute directamente na rendibilidade e nos prezos finais de produtos básicos. O Executivo quere, segundo fontes próximas, articular medidas que combinen alivio fiscal con criterios de focalización para evitar que os apoios acaben beneficiando de forma xeneralizada a consumidores que non os necesitan coa mesma urxencia.
Unha das razóns que explican a preferencia polas rebaixas fiscais é a axilidade administrativa: alterar tipos impositivos ou articular devolucións desde a Agencia Tributaria adoita requirir menos trámites que implementar descontos obrigatorios en cada estación de servizo e supervisar o seu cumprimento. Ademais, desde o punto de vista político e orzamentario, o Goberno valora a posibilidade de limitar a vixencia das medidas aos meses máis críticos e condicionar os apoios a criterios sectoriais ou territoriais. Esa flexibilidade resulta atractiva ante a incerteza sobre a duración da crise xeopolítica e a reacción dos mercados.
A posible aposta por medidas fiscais abre tamén o debate sobre o custe para as contas públicas e o impacto sobre a recadación, algo que o Executivo medirá fronte á necesidade de conter a inflación e protexer o poder adquisitivo. Economistas consultados en anteriores crises alertan de que intervencións prolongadas poden aumentar o déficit se non van acompañadas de aforro noutras partidas ou de medidas compensatorias. O Goberno, coa vista posta en manter a estabilidade macroeconómica, busca un equilibrio entre alivio inmediato e sustentabilidade fiscal.
No terreo do mercado, a escalada bélica en Oriente Medio alimentou a subida do petróleo e a presión sobre os prezos nas gasolineiras, con estacións nalgunhas localidades españolas onde a gasolina xa supera os dous euros por litro. Ese contexto alimenta a demanda cidadá de respostas rápidas por parte das autoridades, pero tamén complica a previsión sobre a duración da alza internacional e os seus efectos domésticos. O Executivo insiste en que a coordinación europea e as decisións dos principais produtores seguirán marcando a evolución dos prezos a curto prazo.
O calendario que manexa o Goberno pasa por seguir as conversas con sindicatos, patronais e asociacións sectoriais durante as próximas semanas para pechar un paquete de medidas consensuado e con carácter temporal. Fontes do Executivo insisten en que non se descarta ningunha ferramenta se a situación empeora, aínda que a inclinación actual favorece axustes fiscais dirixidos aos sectores máis golpeados. En calquera caso, a incerteza internacional obriga a manter a flexibilidade na resposta e a preparar respostas que sexan rápidas, eficaces e focalizadas.
