O Executivo optou por unha estratexia de maior contención na comunicación institucional tras acumular durante esta lexislatura media ducia de apercebementos da Junta Electoral Central. O pasado martes, na recta final da campaña de Castilla y León, o Consejo de Ministros aprobou un contrato de obras para a nova Ciudad de la Justicia de Valladolid valorado en 42 millones de euros, que non foi obxecto de publicidade na comparecencia posterior de La Moncloa. A decisión editorial de omitir ese anuncio responde, segundo fontes gobernamentais, a un afán de evitar novos reproches por vulnerar a neutralidade exixida en períodos electorais. A contención instalouse como norma práctica nas roldas de prensa e actos públicos vinculados ao Executivo.
Nos últimos meses, a portavoz do Goberno, Elma Saiz, moderou as súas intervencións públicas tras abrirse ao seu nome un expediente por declaracións críticas con formacións do principal bloque da oposición, o que obrigou a Moncloa a extremar o coidado nas mensaxes. A súa antecesora no cargo, Pilar Alegría, xa admitira publicamente que había que reducir a proxección política desde a sala de prensa despois de encadear sancións firmes. Esa autocensura tradúcese en comparecencias menos proclives a confrontar modelos territoriais e na omisión expresiva de determinadas decisións administrativas en períodos electorais.
A Junta Electoral Central exerceu durante a lexislatura unha vixilancia máis intensa sobre a actividade informativa do Goberno, con resolucións que acabaron en multas ou apercebementos a distintos membros do Executivo. Entre os afectados figura o presidente do Goberno, Pedro Sánchez, sancionado en 2023 e 2024 e con un expediente aberto en 2025, o que contribúe á sensación de que Moncloa tivo que corrixir a súa práctica comunicativa. O resultado desas resolucións foi, segundo fontes oficiais, a introdución de protocolos internos para evitar anuncios ou valoracións que poidan considerarse propaganda institucional en períodos de precampaña ou campaña.
O fenómeno non se circunscribe á persoa da portavoz. A crecente presenza de ministros con responsabilidades orgánicas nos seus respectivos territorios —e potencialmente chamados a encabezar candidaturas autonómicas— tensionou a fronteira entre a actividade do Goberno e a actividade do partido. Non é infrecuente que responsables ministeriais utilicen as roldas de prensa tras el Consejo de Ministros para confrontar modelos administrativos con comunidades gobernadas polo principal rival, o que foi obxecto de seguimento por parte da JEC. Ese uso da tribuna institucional, sinalan analistas consultados, explica en parte o endurecemento do árbitro electoral.
Ministros como Óscar López, secretario xeral en alguns ámbitos territoriais, e outros titulares con presenza autonómica incorporaron á súa axenda actos e mensaxes que rozan o electoral, segundo a interpretación do organismo que vixila pola neutralidade. En Moncloa defenden que existe unha diferenza clara entre informar sobre decisións do Goberno e facer campaña, e que a liña axustouse para evitar novos expedientes. Non obstante, a convivencia entre función pública e proxección partidaria persiste como fonte de fricción nun calendario con múltiples citas autonómicas.
O Goberno insiste en que a redución dos expedientes sancionadores recentemente abertos pola JEC é froito dunha actuación máis prudente e de novas instrucións internas que limitan determinadas manifestacións en comparecencias oficiais. Desde a oposición acúsase a Moncloa de practicar un control previo da información con criterios electorais, mentres que o Executivo interprétao como unha medida responsable para cumprir coa Lei Orgánica do Réxime Electoral Xeral. En calquera caso, a tensión entre transparencia informativa e cumprimento da normativa electoral mantense como debate aberto.
Fontes internas do Goberno explican que a decisión de non publicitar certos acordos ou contratos en campañas autonómicas obedece a unha práctica que busca separar a xestión administrativa do espazo propagandístico, evitando así conflitos coa JEC. A casuística é variada: anuncios de obra pública, valoracións sobre políticas autonómicas ou comparacións de modelos de xestión foron obxecto de contestación por parte do órgano electoral. A experiencia de sancións previas deixou en Moncloa unha preferencia pola discreción informativa en momentos sensibles do calendario.
O balance que deixa a lexislatura neste punto plantea preguntas sobre a fronteira entre xestión e comunicación política en plena fragmentación territorial do calendario electoral. Aínda que Moncloa reduciu o ritmo de mensaxes susceptibles de ser impugnadas, a presenza continuada de ministros con proxección autonómica e a multiplicación de convocatorias electorais manteñen a posibilidade de novos episodios de conflito. Ao menos por agora, a estratexia do Goberno pasa por frear a visibilidade pública de decisións potencialmente polémicas en momentos electorais para evitar novas sancións da Junta Electoral Central.
