O Goberno rexeitou a petición de Canarias e Euskadi de reunir a todos os presidentes autonómicos para coordinar un plan fronte aos efectos económicos da guerra en Irán, e optou por manter encontros bilaterais con cada comunidade afectada. A solicitude, enviada esta semana polos presidentes rexionais, buscaba unha resposta coordinada do Estado ante o encarecemento enerxético e as posibles disrupcións nas cadeas de subministración. O rexeitamento prodúcese en plena campaña electoral en varias comunidades e cando algúns gobernos autonómicos están en funcións, segundo trasladou o Goberno.
O ministro de Política Territorial, Ángel Víctor Torres, xustificou a negativa apelando ao ciclo electoral e a unha norma que, ao seu xuízo, impide celebrar a Conferencia de Presidentes se non están investidos todos os mandatarios autonómicos. En declaracións públicas, Torres lembrou que hai comicios inminentes en comunidades como Castilla y León e que outras como Extremadura e Aragón aínda teñen gobernos en funcións, o que, segundo o Goberno, dificulta convocar un foro multilateral con plena representación.
Ante a petición dun encontro amplo, o Goberno abriu a porta a reunións bilaterais cos gobernos autonómicos que o soliciten para deseñar medidas compartidas. O ministro insistiu en que non haberá problema en manter este tipo de mesas sempre que os presidentes autonómicos requiran un acordo co Estado, aínda que subliñou que moitas respostas deberán axustarse ás competencias de cada comunidade.
A carta conxunta dirixida ao presidente do Goberno, Pedro Sánchez, foi subscrita polo presidente de Canarias, Fernando Clavijo, e polo lehendakari, Imanol Pradales, que advertían do impacto diferencial que a crise está a ter nos seus territorios. Na súa misiva, ambos reclamaban unha convocatoria urxente do foro para analizar medidas comúns, por entender que a natureza da perturbación internacional exixe unha reacción coordinada entre o Estado e as comunidades.
Canarias argumentou a súa vulnerabilidade pola dependencia do transporte marítimo e aéreo, elementos clave para a súa economía baseada no turismo e na interconexión coa península. Euskadi, pola súa banda, alertou sobre a presión que sofren as industrias electrointensivas debido ao incremento dos prezos da enerxía, o que afecta a competitividade de sectores estratéxicos. Os asinantes alertaron, ademais, de riscos nas cadeas de subministración que poderían traducirse en escaseza de compoñentes e nunha caída da demanda industrial se o conflito se prolonga.
O Goberno multiplicou as convocatorias da Conferencia de Presidentes durante a pandemia como ferramenta para coordinar respostas territoriais, pero tras as últimas eleccións autonómicas o foro celebrouse só en dúas ocasións. A última cimeira autonómica tivo lugar en xuño do ano pasado en Barcelona, e desde entón as reunións de carácter multilateral non recuperaron a frecuencia previa ao vuelco electoral en varios territorios.
O regulamento impulsado polo propio Goberno obriga a celebrar polo menos dúas conferencias anuais, unha previsión que agora se atopa no centro do debate político. Fontes do Goberno recoñecen que a intención era retomar os encontros impulsados en decembro e vinculados á cita en Asturias, pero optaron por adiar a convocatoria sen data concreta aducindo a necesidade de “normalidade institucional” que facilite a presenza de todos os presidentes.
A decisión provocou críticas de dirixentes autonómicos que consideran imprescindible unha resposta colectiva ante riscos compartidos por varias comunidades, e tamén abre a vía a interpretacións políticas sobre o calendario de encontros. Por agora, o Goberno mantén a súa disposición ao diálogo bilateral, pero a ausencia dun foro común deixa no aire a coordinación de medidas que afecten a sectores tan dispares como o transporte, o turismo e a industria enerxética, e planta dúbidas sobre a capacidade de resposta conxunta se a crise internacional se agrava.
