O Goberno de España, presidido por Pedro Sánchez, fixou como prazo a próxima semana para aprobar un paquete de medidas contra a inflación derivada da guerra en Oriente Medio, ante a presión pola suba dos carburantes e a posible repercusión na electricidade. Os ministerios económicos teñen a instrución de acelerar a redacción do plan e de negociar o seu contido cos grupos parlamentarios para garantir a maioría no Congreso. A decisión adóptase mentres o Executivo intenta coordinarse coa Unión Europea, cuxo encontro de líderes está previsto para o xoves próximo. Se non hai acordo a tempo para o Consello de Ministros ordinario, o Goberno non descarta convocar un extraordinario a finais da semana.
En Moncloa evitan fixar unha data concreta para a convalidación das medidas, pero insisten en que a urxencia é máxima polo impacto que xa se aprecia nos prezos dos combustibles. O obxectivo oficial é presentar unha batería que atenúe as subas máis inmediatas e que, na medida do posible, armonice a resposta coa doutros socios europeos. A reunión dos Vinte e Sete no seo do Consello Europeo condiciona os prazos, segundo fontes do Executivo, que prefiren actuar de forma coordinada para maximizar o efecto das intervencións. Neste contexto, a posibilidade de convocar un Consello de Ministros extraordinario ao final da próxima semana segue aberta.
A vicepresidenta primeira, María Jesús Montero, explicou que o Goberno agardará primeiro «un pronunciamento» desde a UE sobre os marxes de actuación antes de despregar todas as fórmulas posibles, apelando á necesidade dunha resposta común. Montero subliñou a conveniencia de coordinar medidas en Bruxelas para que a actuación sexa máis firme e eficaz, e sinalou que as decisións españolas deseñarase tendo en conta ese marco comunitario. O Executivo quere que as iniciativas nacionais sexan complementarias ás que poidan adoptar outros Estados membros, en lugar de adiantarase illadamente. Esa estratexia busca ademais facilitar a negociación parlamentaria no Congreso e evitar sorpresas políticas internas.
En canto ao contido do paquete, o Goberno dá prioridade a atenuar o encarecemento dos combustibles con axudas dirixidas a sectores como o transporte, a agricultura e a pesca. A idea é apostar por reducións fiscais e medidas sectoriais específicas antes que por subvencións xeneralizadas, segundo fontes da área económica. Desde o Executivo xa se descarta repetir unha medida como a rebaixa directa de 20 céntimos por litro que se aplicou na crise previa, atendendo á análise de resultados daquel episodio. Ademais, os técnicos queren avaliar como evolucionan os prezos unha vez que se materialicen os movementos do petróleo no mercado mundial.
O Goberno tampouco fixou por agora un limiar do IPC que dispare automaticamente as medidas, e a intención é modulalas en función da evolución da inflación. Cando se aprobaron as axudas tras a invasión de Ucraína, a inflación situouse en niveis próximos ao dobre díxito, un contexto que o Executivo considera distinto ao actual. Os ministros socialistas insisten en que a situación actual está «lonxe» dese escenario e, por tanto, de medidas de amplo calado aplicadas entón. Esa avaliación técnica servirá para xustificar ante a opinión pública e os socios da coalición a gradación e o alcance das intervencións.
Fontes do Goberno sinalaron tamén que se descartan por agora outros plantexamentos reclamados por algúns aliados, como a recuperación da prohibición de desafiuzamentos ou a implantación dun imposto extraordinario sobre os beneficios das eléctricas. Eses instrumentos, que foron obxecto de presión política, non forman parte da primeira batería que prepara o Executivo e o seu emprego dependerá do curso da crise e das negociacións parlamentarias. No eido político, partidos como o PP, Vox e Junts amosaron xa o seu rexeitamento a varias iniciativas do Goberno nesta materia, polo que a capacidade de acordo será un factor decisivo.
A vicepresidencia terceira, representada por Sara Aagesen nalgúns actos públicos, e outras carteiras económicas traballan en propostas que permitan unha resposta rápida sen desbordar as contas públicas. O Executivo aposta por medidas focalizadas que alivien os consumidores e os sectores máis expostos á subida dos combustibles, evitando solucións xeneralizadas que resulten máis custosas. Así mesmo, os técnicos vixían a evolución do IPC e os efectos da xeopolítica sobre a oferta enerxética antes de presentar fórmulas definitivas. A concertación coa UE será un elemento central para calibrar a letra miúda das axudas.
A próxima semana será, por tanto, o banco de probas para o plan: a cita europea do xoves e as negociacións internas marcarán se o Goberno logra pechar un paquete suficiente e acordado para levalo ao Congreso. Se a coordinación con Bruxelas funciona, a expectativa é que España acuda con medidas aliñadas co fronte europeo; se non, Moncloa podería optar por acelerar de xeito unilateral a aprobación nun Consello extraordinario. En calquera caso, o Executivo transmite que actuará con celeridade para intentar conter o impacto inmediato da guerra na cesta da compra e nos custos enerxéticos.
