O martes 10 de marzo de 2026, en Madrid, o ministro de Asuntos Exteriores compareceu tras o Consejo de Ministros para marcar distancias coa presidenta da Comisión Europea e pedir á Unión Europea que defenda a orde internacional baseada en normas, porque ao seu xuízo a alternativa sería o caos. Nunha intervención pública no Palacio de La Moncloa, José Manuel Albares subliñou a necesidade de preservar as regras que rexen as relacións entre Estados ante a recente escalada en Oriente Medio. A posición do Executivo español afástase así do expresado pola máxima responsábel comunitaria e procura amosar sintonía con outros líderes europeos.

Na súa intervención, Albares sitúou o seu discurso en liña co plantexamento adoptado días atrás polo presidente do Consejo Europeo, António Costa, quen tamén mostrou reservas sobre as dúbidas plantexadas pola Comisión. O titular español afirmou que España coincide coa chamada a garantir que as relacións internacionais se manteñan dentro de marcos xurídicos e multilaterais, e que as respostas ás crises internacionais deben pasar pola diplomacia e polas institucións. A comparecencia seguiu a unha semana de intensos debates en Bruxelas sobre a resposta europea ante accións militares na rexión.

As diferenzas xurdiron a raíz dalgunhas declaracións da presidenta da Comisión, Ursula von der Leyen, nas que cuestionou a capacidade do actual sistema internacional para ser a única ferramenta para protexer os intereses europeos ante ameazas externas. Esas palabras, pronunciadas no contexto da ofensiva e das represalias entre Estados Unidos, Israel e Irán, desencadearon un debate sobre se a UE debe manter o apego estrito ao multilateralismo ou explorar outras fórmulas de protección. Albares rexeitou a idea de abandonar o marco baseado en normas como resposta aos retos contemporáneos.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

O ministro defendeu que a preservación da orde internacional non é meramente unha cuestión retórica ou xurídica, senón a base que permite relacións estables entre países e a cooperación fronte aos problemas globais. Sinalou que renunciar a ese marco equivalería a abrir a porta ao uso da forza como ferramenta de política exterior, co consiguiente risco de desestabilización rexional e global. Por iso instou aos seus socios europeos a reafirmar o seu compromiso coas institucións e cos tratados internacionais.

Albares plantexou o debate en termos de alternativas históricas: elixir entre o respecto ao dereito internacional e a lóxica da forza; entre a procura da paz por vías pacíficas ou a normalización da guerra como recurso lexítimo. Ese contraste, explicou, non só ten consecuencias políticas inmediatas senón que tamén determinará se a comunidade internacional avanza cara o progreso ou retrocede cara unha involución que complica a resolución de problemas compartidos. Para España, dixo, a aposta debe ser por reforzar os mecanismos multilaterais.

O titular de Exteriores tamén relacionou a vixencia da orde baseada en normas coa capacidade para afrontar desafíos como o cambio climático, os fluxos migratorios e as crises económicas. Lembrou que o marco multilateral facilita o desenvolvemento, o comercio libre e a prosperidade e que a súa erosión poría en risco logros acadados tras décadas de cooperación. Nese sentido, deixou claro que a UE debe actuar como actor colectivo que defende regras comúns e non como suma de respostas fragmentadas.

A discrepancia aberta entre as institucións comunitarias e algúns Executivos nacionais engade tensión á xa complexa xestión da crise en Bruxelas. A postura española, situada xunto á do presidente do Consejo Europeo, podería presionar para que a Unión buscara unha declaración conxunta que reafirmase o seu compromiso cos tratados e co dereito internacional. Non obstante, a discusión revela as dificultades para lograr un fronte común cando a seguridade e os intereses estratéxicos dos socios se ven comprometidos.

Fontes diplomáticas consultadas por este diario advirten de que a retórica dará paso a negociacións discretas entre capitais e que a Comisión, como gardián dos tratados, terá un papel relevante na coordinación da resposta europea. Nos próximos días agárdase que as institucións e os gobernos traballen para traducir as posicións en medidas concretas que combinen sancións, diplomacia e apoio a mecanismos multilaterais, coa vista posta en evitar unha espiral de enfrontamentos que amplíe a crise internacional.