O Goberno, encabezado por Pedro Sánchez, estableceu a vindeira semana como prazo máximo para sacar adiante un plan de resposta á suba de prezos provocada pola guerra en Oriente Medio, segundo fontes do Executivo. A decisión busca atallar con urxencia o impacto xa apreciable nos combustibles e, previsibelmente, na factura eléctrica, e adoptarase desde Madrid tras negociar cos grupos parlamentarios para garantir a maioría necesaria. O Executivo non fixou unha data concreta, pero os ministerios económicos teñen mandato de actuar canto antes para conter a escalada de prezos. A urxencia está vinculada á necesidade de coordinarse coa Unión Europea e á evolución do índice de prezos ao consumo nas próximas xornadas.
Fontes do Goberno explican que a intención é consensuar o paquete de medidas coas distintas forzas políticas antes de levalo ao Consello de Ministros, e que esa tramitación marcará o calendario definitivo. O Executivo evita pechar unha data ata constatar se hai respaldo suficiente no Congreso, aínda que a meta é non dilatar a resposta máis alá da semana entrante. En paralelo, os equipos ministeriais analizan distintas fórmulas fiscais e de apoio directo a sectores concretos, co obxectivo de que as medidas sexan eficaces e temporalmente acotadas. A coordinación interna combínase coa procura de sinerxías a nivel comunitario para reforzar o seu alcance.
En Bruselas, a axenda condiciona o ritmo de decisión: a reunión dos Veintisiete prevista para o próximo xoves no marco do Consello Europeo é un momento ao que miran os responsables españois para intentar coordinar posicións. Se as conclusións comunitarias diferenzan límites ou instrumentos, o Executivo quere actuar en consonancia con elas para “ir todos a unha”, segundo trasladan os seus portavoces. Esa cita europea explica que, se non fose posible incorporar o paquete no Consello de Ministros ordinario do martes, o Goberno non descarta convocar un Consello extraordinario a finais da semana para aprobar as medidas. A idea é non dar pasos illados que poidan quedar desacompasados do plantexamento da UE.
A vicepresidenta primeira, María Jesús Montero, subliñou que o Executivo aprobará as medidas cando considere que chegan no momento oportuno, e reiterou a conveniencia de agardar ao pronunciamiento europeo sobre as marxes de actuación. Montero defendeu a necesidade de coordinarse en Bruselas para que as respostas sexan máis firmes e eficaces, e para non xerar distorsións entre estados membros. Na súa intervención tamén fixo fincapé na prudencia: primeiro constatar o impacto real nos prezos cando se materialicen os movementos de oferta no mercado internacional do petróleo. Esa cautela engade un elemento temporal á folla de ruta do Goberno.
Unha das prioridades que manexan os equipos económicos é mitigar o forte repunte nos carburantes, cuxa presión se está a trasladar xa a numerosos sectores produtivos e ao peto dos fogares. O plan, explican no Executivo, orientarase a protexer especialmente o transporte, a agricultura e a pesca, actividades sensibles aos custos enerxéticos e fundamentais para o subministro e a economía nacional. As medidas previstas inclínanse por reducións fiscais dirixidas a eses sectores máis que por subvencións xeneralizadas, pola súa capacidade para actuar con maior rapidez e menor custe orzamentario. Os técnicos están a estudar combinacións de exencións temporais, bonificacións selectivas e outras fórmulas tributarias.
Tras a experiencia da crise derivada da invasión de Ucraína, en Moncloa descartan unha repetición literal dalgunhas fórmulas anteriores: non se baralla volver a aplicar unha rebaixa estándar de 20 céntimos por litro na gasolina e no diésel como medida xeral. A avaliación daquela intervención e o seu custe fiscal na súa altura levaron ao Goberno a buscar solucións máis focalizadas e eficaces por unidade de impacto. Fontes do Executivo salientan que a resposta desta vez será máis calibrada, con instrumentos que protexan a quen máis sofren a suba sen implicar un esforzo imprevisto que poña en risco a sustentabilidade fiscal. Esa orientación tamén atende á necesidade de dar sinais coherentes aos mercados e aos socios europeos.
O Executivo mantén ademais a intención de avaliar de forma continuada a repercusión do conflito sobre o IPC antes de pechar o paquete definitivo, de modo que as medidas poidan modularse segundo a evolución real dos prezos. Esa vixilancia pasa por estudar o efecto da liberación de barrís e outras decisións internacionais sobre a cotización do crudo e da enerxía en xeral. Se os datos consolidan unha traxectoria inflacionista, as intervencións acentuaránse; se a presión se atenúa, o Goberno prevé unha resposta máis limitada e temporal. Esta estratexia procura equilibrar a necesidade de actuar coa prudencia fiscal e a coordinación europea.
No eido parlamentario, o Executivo terá que seguir a traballar para forxar consensos e garantir que as medidas superen a votación no Congreso, unha condición que condiciona tanto o contido como o calendario. A posibilidade de convocar un Consello de Ministros extraordinario nos últimos días da próxima semana apunta á determinación do Goberno por non deixar pasar máis tempo se a situación así o esixe. Mentres tanto, os ministerios implicados continúan afinando os textos e as simulacións de impacto para presentar unha proposta sólida que xustifique a súa necesidade e a súa duración. En calquera caso, a intención pública é transmitir que a resposta será rápida, proporcionada e coordinada con Europa.
