O 8 de agosto, na parroquia de Requeixo (Chandrexa de Queixa), comezou un lume que non volvería apagarse ata o 31 dese mesmo mes. Naquelas tres semanas e media o infernal avance polo Macizo Central arrasou 23.036 hectáreas —das que 20.636 son monte raso e 2.373 arboredo—, obrigou a evacuar campamentos e unha residencia, e mobilizou a centos de efectivos aéreos e terrestres. Para quen vive no corazón rural de Ourense, o acontecido non foi unha estatística: foi un sacudón que deixou paisaxes ennegrecidas, casas calcinadas e unha sensación de vulnerabilidade poucas veces vista.
O lume e as súas cifras
A vaga que partiu en Requeixo non foi un único frente. Durante as primeiras horas houbo unha loita desesperada por conter chamas que semellaban domábeis, ata que o vento cambiou as regras do xogo. O lume uniuse ao que viña de Vilariño de Conso e estendeuse por concellos como Manzaneda, Laza, Montederramo, O Bolo e A Pobra de Trives. En total, e tras case un mes de traballo, as chamas quedaron extinguidas o 31 de agosto tras un operativo masivo: 23 técnicos, 189 axentes, 238 brigadas, 138 motobombas, 21 pás, 17 unidades técnicas de apoio, 34 helicópteros, 30 avións e unidades da UME.
Os testemuños recollen a rapidez coa que cambiou a situación. Veciños como Dina Pérez relatan como o lume «veu desde arriba» e, co empuxe do vento, baixou ata superar ríos e bordeou aldeas en cuestión de minutos. «Chegou en 20 minutos», di Dina sobre o avance que acabou por rodear a aldea de Paradaseca, deixando ao seu paso piñeiros e casas calcinadas. A velocidade foi a característica que máis marcou á poboación: non só ardían hectáreas, senón a posibilidade de reaccionar con calma.
A magnitude tamén se traduciu en recursos humanos e materiais, e en noites en vela. Foron 24 días de traballo continuado —do venres 8 ao domingo 31 de agosto— nos que as columnas de fume e os sobrevoos de medios aéreos se converteron nunha banda sonora constante. O custo humano e económico aínda non está pechado e terá consecuencias nos orzamentos locais e autonómicos para a recuperación de monte e infraestruturas.
Impacto sobre a poboación e o patrimonio
Paradaseca é un exemplo que resume o drama. A aldea, que a principios de setembro presenta un silencio case absoluto, sufriu a perda dunha vivenda ocupada por veraneantes que viñeran desde Barcelona. O perímetro da capela da Virxe de Guadalupe quedou chamuscado, pero o templo sobreviviu ao paso das chamas, un pequeno alivio nunha paisaxe maioritariamente ennegrecida. Como conta Lameiro, «o lume chegou aquí e alguén debeu dicir: ‘Alto'».
O incendio non arrasou só monte: tamén puxo en risco vidas. A rápida propagación do 12 de agosto obrigou a confinar a máis dun cento de menores que participaban en campamentos na Estación de Manzaneda; aquela noite pasárona en vela, e ao amencer foron trasladados en autobús ata o Parque Acuático de Monterrei, onde a espera dos familiares se saldou entre bágoas e abrazos. Ese mesmo día foron evacuadas 25 persoas con gran dependencia desde a residencia municipal de Chandrexa, reubicadas na cidade para protexelas.
“Aos meus 92 anos nunca vira isto”
Palabras como as do veciño Juan Núñez condensan o asombro. Na súa idade, propia de aldeas que celebran longa memoria agrícola, nunca presenciara un incendio así. Relata como, regando unha caseta, sentiu unha explosión e unha chama «tan ancha como esta estrada» pasa
