Vigo volve mirar con nerviosismo á súa plantilla xudicial. O que na práctica se mantiña como a figura do oitavo instructor —tras a supresión formal do Xulgado de Instrución número 8— entra en risco tras a inminente marcha dunha xuíza no último concurso de traslados. A promesa do Goberno de recuperar a praza mediante un Real Decreto publicado en xaneiro aínda non se concretou e a cidade teme que se dilúa outro triunfo da mobilización profesional e política local.
Como se chegou ata aquí: feitos e o enredo administrativo
A decisión que acendeu a alarma remóntase á primavera de 2025, cando se anunciou a transformación do antigo Xulgado de Instrución número 8 nun segundo órgano de Violencia sobre a Muller. A reacción foi inmediata: magistrados e persoal xudicial convocaron concentracións diante da Cidade da Xustiza, asociacións profesionais emitiron comunicados e o alcalde Abel Caballero mostrou o seu rexeitamento público. A polémica rematou temporalmente cando o Ministerio de Xustiza comunicou que reporía a praza.
O 26 de xaneiro deste ano o Ministerio fixo público un proxecto de Real Decreto que contemplaba a creación de 500 novas unidades xudiciais para a programación de 2026 e nesa listaxe figuraba, de novo, a praza número 8 da Sección de Instrución do Tribunal de Instancia de Vigo. Non obstante, desde entón apenas houbo noticias sobre a tramitación definitiva do decreto, unha ausencia de novidades que alimentou a inquietude entre xuíces e avogados da cidade.
Mentres tanto, a solución práctica que evitou o colapso do servizo foi unha solución de urxencia institucional: a proposta partiu dos magistrados e co aval do Poder Xudicial e do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG), o titular do suprimido xulgado quedou adscrito ao Tribunal de Instancia e pasou a exercer como unha especie de xuíz de reforzo. Esa fórmula permitiu manter as gardas semanais e o reparto ordinario de asuntos como se nada cambiase, pero non resolveu a inseguridade xurídica sobre a continuidade da praza.
Antecedentes e a batalla colectiva en Vigo
A existencia dese “reforzo” non foi froito do azar senón da presión sostida: os xuíces instrutores chegaron a subscribir un manifesto conxunto no que se confesaban “fartos e abandonados”, responsabilizando ao Consello Xeral do Poder Xudicial (CGPJ) e ás autoridades competentes dunha falta de defensa da plantilla xudicial de Vigo. Daquelas protestas formaron parte concentracións e o chamado á unidade dos colectivos profesionais que, na práctica, conseguiron que a promesa do ministerio non quedase nun simple anuncio.
Para a cidadanía e os profesionais, perder a oitava praza suporía máis que un número: significaría menos capacidade para resolver dilixencias urxentes, aumento das cargas de traballo para os restantes instrutores e, en casos concretos, atrasos procesuais que afectan directamente ás vítimas e á calidade da administración da xustiza. A memoria local conserva aínda o recordo dos días tensos de 2025, con longas colas nos corredores do Palacio da Xustiza e a sensación de que Vigo non era unha prioridade á hora de distribuír recursos.
Nese sentido, a intervención do Concello e as xestións de cargos xudiciais da cidade xogaron un papel decisivo para que o borrador do Real Decreto incluíse a praza. Non obstante, a letra miúda do procedemento administrativo obriga agora a vixiar prazos e movementos inminentes: a designación de xuíces por concurso de traslados e a aprobación por órganos superiores poden trastocar o que ata agora funcionou de feito.
