O marisqueo galego, ferido: só 209.000 quilos e un futuro incerto

As lonxas galegas apenas sumaron 209.000 quilos de ameixa e berberecho nos últimos meses, unha cifra que dispara as alarmas. As intensas borrascas deixaron ao sector marisqueiro nunha situación crítica, cun horizonte de recuperación que se antolla afastado e cheo de incerteza. Mentres os pósitos botan contas e os mariscadores miran ao ceo, a preocupación cala nas rías de toda Galicia.

Chuvias e vento: un cóctel letal para o marisqueo

Quen percorra estes días calquera lonxa da ría de Arousa notará o ambiente enrarecido. Nin o bulicio doutras campañas, nin as colas de compradores. As cifras son elocuentes: apenas algo máis de 200.000 quilos de ameixa e berberecho pasaron polas lonxas galegas tras un inverno de temporais encadeados. Un alto cargo do sector recoñece que a situación é a peor en décadas.

As razóns non admiten discusión. As borrascas que varreron Galicia desde xaneiro non só arrastraron area e romperon bateas, senón que alteraron o delicado equilibrio das zonas produtivas. O exceso de auga doce, sumado aos arrastres de terra e contaminantes, provocou mortaldades masivas nos bancos marisqueiros. Abonda dicir que, nalgúns areais do Salnés, o 90 % da ameixa babosa perdeu en cuestión de días.

Difícil atopar antecedentes tan graves. Abonda con remontarse a 2014, cando un episodio similar deixou secuelas durante máis de dous anos. Agora, a magnitude do desastre ameaza con superar aquel fito. Os mariscadores veteranos non lembran unha mortaldade semellante en tan pouco tempo. Demasiado tempo. A cifra dilo todo.

Consecuencias económicas e sociais: un golpe que retumba

Non é menor o dato: a caída drástica na produción asesta un golpe directo á economía de centos de familias en comarcas enteiras. En poboacións como Cambados, O Grove ou Carril, o marisqueo é o principal motor de emprego. Durante a primavera, o descenso de ingresos deixouse sentir en bares, tendas e pequenos negocios que dependen do movemento das lonxas.

Fontes municipais consultadas recoñecen que a preocupación vai máis alá do curto prazo. O sistema de axudas públicas, sempre lento e complexo, apenas compensa as perdas reais. Ninguén escapa que, se a recuperación dos bancos se demora, algunhas confrarías poderían ver perigar a súa propia existencia. Un responsable do sector apunta que a reactivación natural da ameixa e o berberecho podería tardar máis dun ano, dependendo da evolución do clima e da calidade da auga.

Mentres tanto, a competencia de produto foráneo nas prazas e mercados engade presión sobre os prezos. Os consumidores, afeitos á frescura da ría, comezan a notar a escaseza e o encarecemento. Non parece casualidade que, na última poxa na lonxa de Vilagarcía, a ameixa fina acadase prezos récord. O mercado, caprichoso e volátil, castiga dobremente ao produtor local.

O reto de recuperar os bancos: ciencia, paciencia e recursos

Ninguén no sector ignora a dificultade de reconstruír o perdido. A rexeneración dos bancos marisqueiros depende de factores que escapan ao control humano: salinidade, temperatura, ausencia de novos temporais. Os biólogos da Xunta, consultados nas últimas semanas, advirten que a repoboación natural podería demorarse máis do esperado se persisten as chuvias e a inestabilidade atmosférica.

Cómpre lembrar que, tras episodios similares, as confrarías adoitan recorrer á sementeira artificial de cría de ameixa. Porén, a experiencia demostra que estes plans de choque só funcionan se se acompasan con melloras na xestión das augas e unha vixilancia estreita sobre verteduras e contaminacións. O caso da ría de Noia, onde a recuperación tras o desastre de 2014 foi máis rápida pola baixa presión urbana, serve como exemplo e esperanza.