O marisqueo galego enfróntase á súa peor campaña en anos

As lonxas galegas apenas rexistraron a venda de 209.000 quilos de bivalvos no que vai de ano. O dato, demoledor, evidencia o duro golpe que as sucesivas borrascas lle inflixiron ao sector do marisqueo, que ve como ameixas e berberechos tardarán en recuperarse. Ninguén na ría o lembra tan mal.

Borrascas sen tregua, mariscadoras ao límite

Quen se achegue estes días á lonxa de Cambados ou a calquera porto da ría de Arousa notará o ambiente enrarecido: bancadas baleiras, menos bulicio e rostros serios. O motivo é doado de explicar: os temporais do último inverno arrasaron cos bancos marisqueiros, especialmente os de ameixa babosa e berberecho. A cifra fala por si soa: apenas 209.000 quilos vendidos nas lonxas galegas, cando en anos normais se superan folgadamente os 800.000 nestas datas.

Un responsable do sector apunta á forza das choivas e do vento, que removeron os fondos e alteraron a salinidade da auga. “A mortaldade é moi alta”, resume. A situación non só afecta a quen recolle o marisco, senón a toda unha cadea que inclúe depuradoras, transportistas e pequenos comercios locais, moitos en concellos como O Grove ou Carril.

Abonda con mirar os datos da Consellería do Mar para entender a gravidade do asunto. A facturación, xa de por si axustada, desplomouse en paralelo ás capturas. O impacto non é menor nunha economía local onde o marisqueo segue a ser un dos principais motores de emprego feminino e familiar.

Recuperar os bancos, un reto a longo prazo

Difícil será recuperar a normalidade antes de varios anos. O ciclo biolóxico da ameixa e do berberecho non permite milagres: as sementes plantadas tras o temporal tardarán en medrar e repoboar os bancos. Os expertos advirten de que, mesmo con boas condicións, o proceso pode demorar dúas ou tres campañas. “Precísase paciencia e bo tempo”, sinala unha fonte municipal do litoral pontevedrés.

Mentres tanto, a incerteza reina entre as mariscadoras. Moitas cuadrillas viron reducidas as súas xornadas e, nalgúns casos, tiveron que buscar empregos temporais noutros sectores. O certo é que a presión sobre as autoridades locais e autonómicas medra. Pídense máis axudas directas, investimentos en rexeneración e, sobre todo, un plan de continxencia para afrontar futuras crises climáticas.

Nesta ocasión, as solucións a curto prazo son escasas. A retirada de marisco morto e a replantación de semente só alivian parcialmente o problema. Ademais, a falta de produto galego no mercado abre a porta a importacións de menor calidade, algo que preocupa aos profesionais polo risco de perder clientes fieis e valor engadido para a marca Galicia.

Antecedentes: cando a natureza dita as regras

Poucas veces o clima condicionou tanto a economía do marisqueo. Non é a primeira vez que Galicia sofre polo exceso de choivas, pero a virulencia das borrascas deste ano superou as previsións. Na comarca do Salnés, por exemplo, algúns lembran temporais intensos en 2014 e 2018, pero ningún cun impacto tan sostido.

Convén lembrar que o marisqueo galego non só depende do que ocorre baixo a auga. O sector xa arrastraba problemas de rendibilidade, competencia de produto foráneo e falta de relevo xeracional. Agora, o clima súmase como un factor de risco imprevisible, capaz de desbaratar calquera planificación.

Fontes xudiciais consultadas recoñecen que, aínda que existen mecanismos de compensación e axudas de emerxencia, os trámites adoitan ser lentos e a cobertura, insuficiente para paliar perdas tan cuantiosas. A sensación de abandono esténdese entre quen vive do mar, especialmente en vilas mariñeiras onde a actividade principal xira arredor da extracción e venda de bivalvos.