Flocea Ghenadie, o presunto cabecilla dunha das maiores tramas de tabaco falsificado de Europa, aceitou este mércores na Audiencia de Ourense unha pena de dous anos de prisión e o pagamento dunha multa de 12 millones de euros por liderar unha organización dedicada ao contrabando e á evasión fiscal. O fraude fiscal descorrido pola investigación ascende a 11,8 millones de euros e afecta á Facenda Pública, segundo a sentenza pactada coa Fiscalía. Os feitos remóntanse á operación desenvolvida en agosto de 2020 e tiveron como epicentro unha nave industrial en Cambeo, no municipio de Coles.
O acordo coa Fiscalía reduce de forma notable as penas solicitadas inicialmente, que pedían catro anos de cárcere e sancións por valor de 24 millones de euros. A fórmula pactada permite á defensa evitar un xuízo longo e garante unha condena menor, aínda que inclúe a responsabilidade solidaria pola débeda tributaria xunto con outros sete condenados xa sentenciados en xuño de 2022. A lei prevé, ademais, que no caso de impago da multa a responsabilidade persoal subsidiaria supoña engadir un ano máis de prisión.
A operación, bautizada como «Estraperlo», desenvolveuse cun amplo dispositivo policial no verán de 2020 e culminou coa detención de 25 persoas e a entrada en varias naves e inmobles. Os rexistros en Ourense e noutra nave arrendada en Ponteareas permitiron desmantelar un entramado de empresas pantalla que camuflaba o tránsito constante de camións de gran tonelaxe. Os investigadores acharon maquinaria industrial preparada para a fabricación masiva de cigarros e equipos destinados a ocultar a orixe ilícita do produto.
Ademais da estrutura empresarial e loxística, a investigación puxo ao descuberto as condicións de explotación laboral dentro da rede. Traballadores traídos desde países do Leste, na súa maioría ucraínos, eran recrutados con promesas de salarios superiores aos do seu país e, unha vez cruzada a fronteira, eran sometidos a xornadas esgotadoras. Os obreiros permanecían pechados nas instalacións para traballar a destajo, cos teléfonos móbiles requisados e aloxados en habitáculos improvisados con unha trintena de camas e colchóns apilados.
O material incautado nos rexistros —entre o que figuraban potentes extractores e maquinaria de procesamento— revelou a escala industrial do negocio e a capacidade de produción que tiña a rede. As autoridades concluíron que a falsificación e o contrabando permitían sustrar ao fisco impostos por un importe próximo a 11,8 millones de euros, cantidade que agora figura como débeda tributaria reclamable aos responsables. Os sete membros xa condenados en 2022 foron obrigados a responder de forma solidaria por esa cantidade.
Flocea non puido ser xulgado en 2022 porque se dera á fuga a Portugal tras estourar a operación; foi detido finalmente en outubro de 2023 polo Servicio de Extranjeros y Fronteras (SEF) en Sintra, a uns 30 kilómetros de Lisboa. Nacionalidade moldava-rumana e coñecidos alias no mundo do contrabando —Daniel, Borman ou Ghena—, sitúan ao procesado no centro dunha rede transnacional que operaba con discreción desde unha nave na tranquila parroquia de Cambeo, en Coles.
O avogado defensor, Manuel Ferreiro, anunciou que solicitará a suspensión da pena de prisión ao considerar que o seu cliente carece de antecedentes en España e subliñou que os outros sete condenados na macrocausa tampouco ingresaron en prisión. Ferreiro engadiu que unha «averiguación de bens» practicada o 16 de febreiro constatou a insolvencia do seu patrocinado, circunstancia que complicaría o cobro da multa por parte da administración.
A resolución pactada reabre o debate sobre a eficacia das sancións económicas en delitos de gran impacto fiscal cando os condenados non dispoñen de patrimonio suficiente para atender as multas. Para as autoridades policiais e fiscais, o desmantelamento da rede supuxo un golpe significativo ao comercio ilegal do tabaco; para sectores da sociedade e o vecindario de Ourense, a sensación é ambivalente: alivio polo fin da impunidade operativa, pero inquietude polo que algúns cualifican dunha «condena low cost» ante o volume do fraude detectado.
