A adhesión de O’Mega ao acordo coa Xunta e co Sergas permitiu desconvocar a folga indefinida iniciada o 2 de marzo, que tensionara a atención primaria en toda a comunidade. O pacto combina medidas asistenciais, organizativas e retributivas con calendario e seguimento trimestral; os seus efectos comezarían a notarse nos próximos meses, aínda que persisten dúbidas sobre a súa capacidade para resolver problemas estruturais.
Medidas concretas: menos pacientes por axenda e consultas máis longas
No corazón do acordo figura a limitación das axendas ordinarias a 30 actos asistenciais diarios por médico de familia, pediatra ou odontólogo. Ese tope abre a porta, segundo o sindicato, a establecer de forma efectiva consultas de 10 minutos por paciente, unha vella reivindicación que pretende reducir a présa diagnóstica e a burocracia que asfixia a consulta.
O propio sindicato definiu a medida como
«a ferramenta esencial para rebaxar a sobrecarga asistencial e recuperar tempo clínico»
, unha formulación que a Xunta recolleu con matices: a administración insiste en que existirán mecanismos para que a atención urxente e a sobredemanda queden cubertas sen afectar á seguridade asistencial. Ese mecanismo inclúe a activación de axendas de sobredemanda e actividade extraordinaria fóra da xornada ordinaria para absorber o que exceda do tope establecido.
A implantación non será inmediata. O calendario pactado contempla unha aplicación escalonada entre o 15 de junio e o 30 de octubre de 2026, período no que deberán reaxustarse axendas, equipos e circuítos asistenciais. Na práctica, isto esixe reorganización de plantillas, reasignación de recursos e, sobre todo, unha adaptación cultural en consultas que ata agora funcionaron en moitos casos ao filo do esgotamento.
Os PAC e a retribución: cambios con efectos retroactivos e limiares decrecentes
Outro bloque sensible do acordo afecta aos Puntos de Atención Continuada (PAC). A Consellería comprométese a fixar antes de xuño novos criterios de cómputo de xornada con efectos retroactivos desde o 1 de enero de 2026, unha demanda largamente repetida polos profesionais que traballan en dispositivos de atención continuada e nocturna.
En paralelo, o texto prevé unha revisión anual dos plans funcionais dos PAC para avaliar se son necesarios reforzos de plantilla. O sindicato reclama incrementos automáticos cando a presión asistencial suba máis dun 30%; a Xunta, pola súa banda, condiciona esa posibilidade á dispoñibilidade orzamentaria e propón que a revisión regular comece a partir de 2027. Esa diferenza de relato deixa flotando a cuestión dos recursos reais que acompañarán ás fórmulas administrativas.
No relativo á retribución hai avances concretos. A Xunta acepta unha redución progresiva do limiar necesario para percibir a xornada complementaria especial: das 160 horas actuais pasarase a 140 este ano, 130 en 2027 e quedará en 122 horas desde o 1 de xaneiro de 2028. Ademais, comprométese a aprobar un marco de voluntariedade incentivada para as gardas en Atención Primaria e nos PAC no segundo trimestre de 2026, ligado á creación de novas prazas e a criterios de equidade retributiva.
Contexto en Galicia: demografía, ruralidade e unha profesión ao límite
Non é a primeira vez que a Atención Primaria galega se mobiliza de forma masiva; a crise enquistouse tras anos de recortes, unha pirámide demográfica que envellece e a dispersión poboacional propia de moitas comarcas como Terra de Deza, A Mariña ou o interior de Ourense. A imaxe de longas colas nos PAC das cidades
