O Concello de Marín iniciou o proceso participativo do Plano Especial de Protección (PEPRI) para o Casco Vello e o barrio de Cantodarea coa participación de máis de cincuenta veciños, nunha reunión celebrada o 13 de marzo de 2026 no Museo Municipal Manuel Torres. O obxectivo declarado é frear o deterioro estético do entorno —o chamado «feísmo» urbano— e facilitar a rehabilitación de inmobles mediante a coordinación dos criterios municipais coa Dirección Xeral de Patrimonio. A xornada serviu para detectar carencias de infraestruturas e para recoller propostas prácticas que se incorporarán ao borrador do plan.
A sesión foi inaugurada por Manuel Santos, concelleiro de Urbanismo, que presentou o plan como a ferramenta para definir as liñas de intervención en dúas zonas do municipio que requiren protección especial. Os técnicos encargados de redactar o PEPRI compararon a situación de Marín coa doutros cascos históricos galegos —Betanzos, Noia, Baiona ou Tui— para subliñar a necesidade de adaptar as solucións á realidade local. Os asistentes tiveron oportunidade de plantexar problemas concretos e de ofrecer unha visión de primeira man sobre as prioridades do barrio.
Un dos asuntos máis repetidos foi a dificultade administrativa que afrontan os propietarios que queren rehabilitar as súas vivendas, derivada da falta de sintonía entre criterios municipais e os ditames da Dirección Xeral de Patrimonio. Os veciños explicaron que esa descoordinación adoita traducirse en trámites longos, proxectos paralizados e, nalgúns casos, en obras que non se poden executar por discrepancias técnicas. A sensación xeral entre residentes é que esa incerteza frea as inversións e perpetúa a degradación de edificios e rúas.
A alcaldesa María Ramallo, presente no encontro, admitir a existencia desas trabas e defendeu que o novo PEPRI pretende aportar «maior seguridade xurídica» ao detallar con máis precisión o que se pode ou non se pode facer a nivel urbanístico nesas zonas. Segundo fontes municipais, a intención é que o documento reduza a arbitrariedade na interpretación das normas e facilite a propietarios e promotores a execución de proxectos compatibles coa protección do patrimonio. O goberno local comprometeuse a traballar na harmonización dos criterios técnicos coa Dirección Xeral de Patrimonio.
Alén da regulación, os asistentes enumeraron carencias en servizos básicos que afectan á calidade de vida do barrio, entre elas a limpeza, o alumeado público e a presenza de humidades en moitos inmobles. Tamén se reclamou unha ordenación dos espazos libres e o deseño de máis zonas verdes e de esparecemento, con especial atención á parcela de Cantodarea cuxo futuro xera expectativas entre os residentes. Varios veciños denunciaron, ademais, o impacto visual negativo de elementos como o tendido eléctrico á vista, sinalado como exemplo de «feísmo» que penaliza a imaxe urbana.
O tecido comercial do municipio participou por medio da asociación Estrela de Marín e de comerciantes locais, que nunha mesa técnica realizaron unha análise DAFO para aportar propostas de dinamización. As súas prioridades inclúen mellorar as áreas de carga e descarga, revitalizar eixos comerciais como a Rúa da Ponte e combater actitudes incívicas, como o mal uso dos espazos públicos por parte dalgúns propietarios de mascotas. Os comerciantes pediron que o plan contemple medidas que favorezan a actividade económica sen sacrificar a protección do patrimonio.
As mesas de traballo que completen o proceso de participación concluirán este luns con dúas sesións previstas: pola mañá, ás 09:00 horas, celebrarase unha reunión específica co sector da construción, na que participarán COAG, promotoras e inmobiliarias para analizar a situación da vivenda; pola tarde está prevista outra mesa centrada en aspectos complementarios do plan. Os organizadores apuntan a recoller todas as achegas antes de que os redactores incorporen as propostas ao documento que deberá someterse aos trámites formais de aprobación.
Os redactores do PEPRI subliñaron que a iniciativa busca conciliar a protección do carácter histórico destas zonas coa necesidade de facilitar a rehabilitación e a ocupación de vivendas baleiras, un obxectivo que, segundo os técnicos, pasa por simplificar procedementos e por ofrecer solucións técnicas adaptadas a cada tipoloxía edificatoria. A referencia a modelos exitosos noutros municipios serve como guía para evitar erros e para incorporar medidas de rexeneración que respecten a paisaxe urbana. O consenso entre administración, patrimonio e veciños plantexase como a vía máis eficaz para que as intervencións sexan viables e sostibles.
O Concello confía en que a redacción do PEPRI, enriquecida polas achegas veciñais e sectoriais, permita avanzar nunha axenda que combine conservación e rexeneración urbana. O seguinte paso será integrar as propostas recollidas no borrador e abrir un novo período de consulta antes de tramitar a aprobación definitiva. Residentes e comerciantes esperan que o plan acabe por traducirse en obras e servizos visibles que melloren a habitabilidade e a imaxe do Casco Vello e de Cantodarea sen renunciar á protección do patrimonio.
