Instituto Galego de Estatística publica datos que confirman un cambio na composición da renda familiar: en 2023 os salarios apenas representaron o 46% dos ingresos dos fogares galegos, a cifra máis baixa desde que hai series comparables. Os ingresos por prestacións, rendas do capital e outras partidas gañan protagonismo mentres a comunidade rexistra un impulso do aforro e un aumento da renda dispoñible por habitante en 2024.
Como se reparte hoxe a renda dos fogares
A lectura fría dos números amosa unha evolución sostida: os salarios —a tradicional fonte principal de ingresos— sitúanse no 46% do total en 2023, case tres puntos menos que a participación que tiñan en 2010, cando alcanzaban o 49,8%. Ese retroceso non veu acompañado dun colapso do consumo: a taxa bruta de aforro dos fogares subiu ata o 10,6% en 2023, fronte ao 10% do ano anterior, o primeiro repunte do aforro desde a crise pandémica.
As prestacións sociais manteñen un peso relevante: representan o 21,2% dos ingresos, unha cifra menor que o pico de 24,4% rexistrado en 2020 pola incidencia das axudas ligadas á pandemia, pero aínda lixeiramente por riba de niveis previos a esa crise. Ao mesmo tempo, as rendas da propiedade experimentaron un crecemento notable, pasando do 3,2% en 2022 ao 5,3% en 2023, o que reflicte unha maior achega de rendementos do capital ou de ingresos ligados á propiedade.
Complementan a estrutura de ingresos as rendas mixtas, con un peso do 13,5%, os excedentes de explotación bruta en torno ao 7,5% e outras transferencias correntes que alcanzan o 6,5%. Ese reparto pon de manifesto unha economía onde o traballo asalariado perde paulatinamente predominio fronte a outras fontes, en parte pola reconfiguración do mercado laboral, a expansión de empregos por conta propia e a crecente importancia dos rendementos financeiros e da propiedade.
Antecedentes e realidade galega: demografía, emprego e territorio
Galicia chega a estes números con problemas estruturais que condicionan a lectura: envellecemento da poboación, elevada taxa de autónomos en sectores como o agro e a pesca, e un mercado laboral con abundancia de contratos temporais e parcialidade. Non é casualidade que as prestacións manteñan un peso alto: as pensións son un compoñente clave nunha comunidade que, por enriba da media española, ten unha maior proporción de xubilados.
A sensibilidade territorial tamén se aprecia nos datos municipais: en 2023 os tres municipios con maior renda dispoñible bruta por habitante foron Oleiros (con 30.879 euros), A Coruña (24.327 euros) e Santiago (23.581 euros). A presenza de Oleiros á cabeza non sorprende aos que coñecen a Costa da Morte e a ría de A Coruña: é un concello con concentración de vivendas de alto valor, persoas asalariadas en empregos estables e unha elevada capacidade de aforro por fogar. Vigo, por exemplo, co seu peso industrial, non aparece no podio, o que evidencia as diferentes dinámicas productivas e salariais dentro da propia comunidade.
En termos históricos, a caída paulatina do peso salarial desde 2010 encaixa nunha tendencia máis ampla observada en economías avanzadas: maior protagonismo das rendas do capital e diversidade de formas de traballo. En Galicia, esa evolución convive con retos concretos: a dificultade para atraer talento novo fóra das grandes cidades, a precariedade en sectores vinculados ao turismo e a hostalaría, e as limitacións do mercado laboral rural.
