María Martínez Allegue, conselleira de Vivenda, presentou esta semana en Ourense o proxecto definitivo do Proxecto de Interese Autonómico (PIA) para a urbanización do barrio de O Vinteún, cuxa aprobación inicial chegou ao Consello da Xunta e a súa publicación no DOG. A actuación afectará a 167.000 metros cadrados situados entre as estradas N-525 e N-544, previu 1.435 vivendas e, segundo a Xunta, contará cunha inversión de 13,5 millóns nas obras de urbanización; a administración autonómica estima que o volume total da intervención superará os 250 millóns.
O proxecto e o calendario de execución
O deseño aprobado aposta por unha tipoloxía de edificación aberta que busca que todas as estanzas sexan exteriores, unha fórmula que, segundo o persoal técnico, mellora o soleamento e a ventilación das vivendas. A proposta contempla ademais que as plantas a ras de chan se destinen a baixos comerciais, unha decisión pensada para dotar ao futuro barrio de servizos e dinamizar a actividade local.
Das 1.435 vivendas programadas, o reparto é claro: un 80% —é dicir, 1.154 inmobles— será para vivenda protexida, mentres que o 19,5% restante se destinará a vivenda libre. Ese gran número de VPO responde á política autonómica de priorizar o acceso á vivenda fronte á mera especulación, un obxectivo repetido pola Consellería nos últimos anos e que aquí se materializa en cifras.
En materia de calendario, a Xunta confía en que as obras de urbanización comecen «antes do peche do ano». Á falta de confirmación oficial do inicio exacto dos traballos e do calendario de licitacións, o anuncio abre a porta a que a parcela —ata agora de uso agrícola e semiurbano— comece a súa transformación en meses. A inversión de 13,5 millóns corresponde ás obras públicas básicas: viais, redes de auga, saneamento, electrificación e zonas verdes; o resto do orzamento estimado, superior aos 250 millóns, concéntrase na edificación e nos equipamentos.
Os técnicos subliñan tamén a intención de incorporar un novo gran espazo verde que sirva de pulmón para o barrio e enlace paisaxístico co contorno. O proxecto, ademais, prevé solucións para a mobilidade interna e conexións coas vías N-525 e N-544, vías que vertebran as comunicacións da cidade co interior de Galicia e co val do Miño.
Antecedentes e o debate municipal
Non é a primeira vez que Ourense afronta a expectativa dun desenvolvemento urbanístico de gran escala. Na última década desfilaron propostas e controversias: desde a reclasificación de solos ata a disputa sobre a distancia entre a vivenda nova e os servizos públicos. O PIA chega agora coa vantaxe da declaración autonómica, unha figura pensada para acelerar procedementos, pero que tamén suscita preguntas sobre a coordinación co Concello e as necesidades reais da cidade.
Ourense, como o resto de Galicia, afronta retos demográficos e sociais: poboación envellecida no casco histórico, fuga de mozos cara ás grandes capitais, e demanda de vivenda asequible. Para moitos, o despregue de máis de mil vivendas protexidas supón unha oportunidade para fixar poboación nova e profesional. Outros lembran experiencias pasadas nas que a construción adiantou a chegada de servizos básicos, xerando barrios con problemas de cohesión e mobilidade.
Repercusións sociais, mobilidade e seguintes pasos
O impacto social inmediato será notable. A obra moverá emprego no sector da construción durante varios anos e dinamizará a demanda de comercios e servizos locais. A medio prazo, a entrada no mercado de máis de mil VPO facilitará o acceso á vivenda.