A Xunta deu este mes un paso decisivo para a transformación do barrio de O Vinteún, na periferia de Ourense: a aprobación inicial do Proxecto de Interese Autonómico (PIA) e a súa publicación no Diario Oficial de Galicia allanan o camiño para que as obras de urbanización comecen, segundo a administración, antes do peche do ano. A Conselleira de Vivenda, María Martínez Allegue, presentou o proxecto definitivo que urbanizará unha franxa de terreo de 167.000 metros cadrados entre as estradas N-525 e N-544 e que, no seu conxunto, a Xunta cifra en máis de 250 millóns o custo total da intervención.
Proxecto e cifras: máis de mil vivendas e un forte compoñente social
O deseño presentado contempla a construción de 1.435 vivendas, con unha repartición claramente orientada a promover o acceso á vivenda protexida: o 80% do parque previsto, é dicir 1.154 inmobles, serán catalogados como vivendas protexidas, mentres que o 19,5% restante destinarase a vivenda libre. O planeamento aposta por unha tipoloxía aberta para garantir que todas as estancias teñan ventilación e luz natural, e reserva as plantas a ras de chan para uso comercial, coa intención de xerar actividade económica no propio barrio.
A actuación preséntase como un paquete completo de urbanización: viarios, redes de saneamento e abastecemento, alumeado, zonas verdes e espazos equipados. A Xunta destinará á urbanización unha inversión directa de 13,5 millóns de euros, un montante que, segundo o Executivo autonómico, deberá combinarse con inversións públicas e privadas para completar as distintas fases do desenvolvemento residencial e dotacional.
Agardando por coñecer o calendario detallado das licitacións e expropiacións, a administración apunta que a tramitación como PIA permitirá axilizar procedementos e coordinar mellor as distintas actuacións. Para que a promesa de inicio antes de fin de ano se cumpra será imprescindible que os prazos administrativos non se dilaten e que o Concello de Ourense e as contratas implicadas pechen con rapidez os procesos previos.
Antecedentes e debate local: un vello terreo no punto de mira
O Vinteún non é un solar novo nas discusións urbanísticas da cidade. Durante décadas ese corredor entre a N-525 e a N-544 quedou como un bordo por desenvolver, marcado por usos dispersos e pola presión da cidade cara o exterior. Nos últimos anos, Ourense viviu cambios demográficos e unha demanda crecente de vivenda protexida, en parte polo envellecemento poboacional e pola necesidade de atraer mozos e familias que se viron obrigados a buscar teito fóra da capital ou no mercado libre, cada vez máis caro.
Que o 80% das vivendas sexan protexidas responde, en boa medida, a esa lectura: a Xunta e o Concello intentan conjugar unha oferta residencial accesible coa rexeneración dunha área que, ben planificada, pode servir de revulsivo. Con todo, nos foros municipais e entre colectivos veciñais xa xurdiron preguntas sobre o alcance real desa protección, os prazos de adxudicación e as garantías para quen busque acceso prioritario por criterios sociais.
Tamén reaparecen os clásicos debates sobre a expansión urbana e o consumo de solo. Habitantes de barrios próximos lembran que Ourense medrou por episodios de desenvolvemento disperso que, co tempo, obrigaron a custosas conexións e novas infraestruturas. O deseño do PIA insiste na creación dun novo espazo verde e nunha trama aberta que reduza a sensación de “monocultivo” residencial, pero a materialización desas zonas verdes dependerá en boa medida da adxudicación das obras e do seguimento municipal.
