viernes, 27 de marzo de 2026 | Galicia, España
ÚLTIMA HORA A cancelación que resoa alén do escenario: a fráxil economía da festa local.
Galego Castelán

O pleno galego fracasa en pactar unha declaración sobre o Pazo de Meirás mentres a Xunta rexeita indemnizar aos Franco pero non promete desobedecer

O pleno galego fracasa en pactar unha declaración sobre o Pazo de Meirás mentres a Xunta rexeita indemnizar aos Franco pero non promete desobedecer

O Parlamento de Galicia pechou a sesión do mércores sen aprobar unha declaración institucional sobre o futuro do Pazo de Meirás e a súa xestión unha vez sexa devolto ao dominio público. O texto impulsado polo BNG —coa pretensión de negar calquera indemnización aos herdeiros de Franco e formalizar unha cesión específica á Xunta para converter o pazo nun lugar de memoria— non conseguiu o apoio unánime necesario tras semanas de negociación entre os grupos.

Negociacións encalladas e reproches cruzados no hemiciclo

A discusión deixou sobre a mesa máis reproches que acordos. Por unha banda, o BNG acusou ao PPdeG de vetar a proposta, pese a admitir que amosara disposición a modificar e suprimir apartados do seu texto inicial. Os nacionalistas defendían non só a tese de “nin un euro para os Franco”, senón tamén a fórmula dunha “cesión modal” do inmoble á Xunta para garantir o seu uso como espazo de memoria democrática.

O PP, segundo fontes do seu grupo, rexeitou esa fórmula técnica por considerala distinta ao pactado en resolucións anteriores do Parlamento, que apostan por unha transferencia que permita poñer en marcha “usos que expliquen a historia do inmoble”. No debate público, o conselleiro de Cultura, José López Campos, incidiu na necesidade dun plan de usos “fiel a toda a historia” do pazo, que inclúa tanto o impulso cultural inicial de Emilia Pardo Bazán como o proceso polo que rematou en mans do ditador.

O choque máis visible produciuse entre o portavoz do BNG, Luís Bará, e López Campos. Bará puxo o foco na posibilidade de indemnización aos herdeiros, lembrando que unha sentenza do Tribunal Supremo ratificou a devolución do inmoble e, nese marco, a vía a unha compensación. Chegou mesmo a sinalar pagos anteriores: “xa lles pagaron 43.200 euros por abrir Meirás en 2011 e 2012”, dixo para argumentar que existía unha disposición política previa a desemborsos en relación co pazo.

«nin un euro para os Franco»

Antecedentes xudiciais e o debate sobre a cesión

Non é a primeira vez que o Pazo de Meirás actúa como espello de tensións históricas e políticas en Galicia. A propiedade, declarada Ben de Interese Cultural, foi obxecto de litixios que culminaron coa orde de devolución por parte do Estado a raíz de irregularidades na súa adquisición pola familia do ditador. A sentenza suprema abriu a porta a que, sobre a titularidade pública, se discutise a posible indemnización se se acreditaba a “boa fe posesoria”.

Aquel punto técnico —o informe da comisión de “expertos” que recoñecía a posibilidade de indemnización— foi un dos episodios que alimentaron a desconfianza entre os partidos. López Campos non escatimou en reproches ao BNG por, segundo el, pretender hoxe desmarcarse de decisións nas que participara: “votou a favor” do informe que agora critica. Os socialistas, pola súa banda, lamentaron que o PP impulsase modificacións que, na súa opinión, desdibuxaban referenciais clave como o de impulsar unha investigación sobre o suposto espolio de bens pola familia Franco en Galicia.

Na sala houbo tamén xestos de apertura: o parlamentario de Democracia Ourensana, Armando Ojea, manteu unha disposición a apoiar a iniciativa, e o PSdeG presentou emendas, entre elas a petición de crear un Consello da Memoria de Galicia que poña en valor, especialmente, o papel das mulleres nesa memoria. Pero as diferenzas de fondo sobre a fórmula de xestión —cesión modal fronte a transferencia plena e os límites que iso conleva— frustraron calquera consenso.

M

Miguel Ángel Vázquez

Redactor especializado en economía y empresas. Cubre la actualidad económica de Galicia y España para Galicia Universal.

🇪🇸 Castellano