O Poder Judicial advirte ao Goberno pola reforma: equipos «flotantes», sedes dispersas e incidencias informáticas poñen en risco a implantación dos tribunais de instancia

O Consejo General del Poder Judicial prepara unha comunicación para elevar á próxima Comisión Permanente e alertar ao Ministerio de Justicia sobre as «disfuncións» que, ao seu xuízo, provocaron os cambios organizativos postos en marcha o 2 de xaneiro nos xulgados de toda España. O novo modelo de tribunais de instancia, que agrupa varios maxistrados e servizos comúns, topouse con problemas de persoal, sedes fragmentadas e fallos informáticos que xa están a provocar atrasos nas notificaciós e na tramitación de causas. A advertencia chega despois de que presidentes de tribunais superiores, decanos e colexios de avogados trasladaran ao órgano de goberno dos xuíces numerosas reclamacións.

A transformación que substitúe ao xuíz titular acompañado por un letrado e un grupo estable de funcionarios por equipos compartidos non tivo un despregamento homoxéneo por territorios, segundo fontes do Consello. En moitas prazas a implantación topouse con «equipos flotantes» —funcionarios movidos entre distintos órganos sen unha asignación estable— e con turnos e gardas que resultan máis difíciles de xestionar. A esa inestabilidade de cadros súmase a preocupación pola atención ao público, posto que auxiliares solicitados para tarefas de tramitación non sempre están dispoñibles para atender consultas ou realizar xestión presencial.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

As queixas recollidas polo equipo interno do Consello fan especial fincapé na carencia de persoal suficiente e na rotación que impide consolidar equipos de traballo. No caso de Barcelona, as fontes consultadas subliñan que as vacantes e a falta de persoal especializado superan o 34 por cento, unha cifra que agrava os cuellos de botella na instrución e nas gardas. Os interlocutores xudiciais falan de «acoplamientos» provisionais de funcionarios que nunca chegan a pecharse, o que obriga a cubrir ocos con traslados temporais e aumenta as cargas de traballo para quen si permanecen en plantilla.

Outro fronte de fricción é a dispersión de sedes: moitas oficinas xudiciais manteñen ubicacións antigas e repartidas pola cidade, o que dificulta compartir servizos comúns con eficiencia. Exemplos citados por fontes do sector sinalan realidades como a provincia de Jaén, con ata 14 sedes xudiciais distintas, ou capitais andaluzas como Sevilla, Cádiz e Granada con varias sedes que complican a centralización de servizos. Só en contadas novas instalacións —menciónase o Tribunal de Instancia de La Rioja como excepción— acadouse concentrar espazos e dotacións que faciliten o novo funcionamento.

As incidencias informáticas súmanse ao panorama e converteron nun outro factor que ralentiza a actividade diaria. Os fallos en aplicacións e na interoperabilidade entre sistemas impiden pechar expedientes e atrasan a notificación ás partes, co conseguinte risco de indefensión ou de incumprimento de prazos procesais. Avogados e xuíces activos en redes sociais puxeron de manifesto casos concretos nos que a plataforma electrónica non permite acceder a resolucións ou cargar documentos, o que obriga a trámites manuais máis lentos e custosos.

O Consello lembra que as primeiras fases da Lei de Eficiencia Procesal, o proxecto impulsado polo ministro Félix Bolaños, xa xeraron queixas de implantación que foron trasladadas ao Ministerio no seu momento, pero agora as fontes consultadas apuntan que os problemas se multiplicaron porque afectan practicamente todo o mapa xudicial. Por iso a comunicación que se elevará á Comisión Permanente persegue non só describir as deficiencias senón esixir medidas concretas para corrixir a implantación e garantir o servizo público da administración da xustiza.

As reclamacións non proceden só da xudicatura: decanos, colexios de avogados e colectivos de funcionarios trasladaron ao Consello a súa inquietude polo impacto na atención ás cidadás e aos cidadáns e na seguridade xurídica. Nos despachos e nos mostradores percíbese xa unha maior demora para obter unha cita, recibir unha notificación ou tramitar escritos, o que incrementa o malestar entre quen acoden á xustiza por asuntos ordinarios. Entre as solucións sobre a mesa figuran a estabilización de cadros, unha redistribución temporal que peche vacantes e unha inversión urxente en infraestruturas e sistemas tecnolóxicos.

Desde o Ministerio de Justicia non había, ata o peche desta información, unha resposta oficial á comunicación que prepara o Consello. A tensión entre o desexo de axilizar procedementos e a dificultade de materializalo sobre cadros, sedes e sistemas informáticos promete converterse nun dos principais debates da próxima Comisión Permanente do Poder Judicial, que deberá decidir se pide ao Goberno un plan de choque para mitigar os efectos do cambio organizativo.