A Xunta de Galicia fixou, a partir do 12 de marzo de 2026, un prezo máximo para as vivendas de promoción pública (VPP) de 60 metros cadrados nas cidades grandes e en varios concellos da área urbana, de xeito que en localidades como Vigo, Redondela, Sanxenxo, Burela ou Boiro o custo non poderá exceder de 103.032 euros. O acordo, publicado no Diario Oficial de Galicia, introduce por primeira vez límites explícitos de prezo para estas promocións, co obxectivo declarado de garantir a asequibilidade da vivenda protexida. A medida afecta tanto aos compradores como ao deseño de futuras promocións públicas impulsadas pola administración autonómica.
Até agora, a regulación aplicable data de 2007 e vinculaba o prezo das VPP ao custo do proxecto, axustado despois por umbrais de renda en relación co IPREM. Ese sistema determinaba que porcentaxe do valor económico debía pagar o adxudicatario en función dos ingresos familiares: os tramos máis altos asumían porcentaxes maiores e os máis baixos quedaban exentos dunha parte significativa do custo. Coa orde agora publicada, a Xunta recorta esa flexibilidade e engade un tope absoluto que impera sobre o cálculo previo, independentemente do valor técnico do inmoble.
O Goberno galego sinala na resolución que a nova limitación responde á necesidade de acotar o prezo final que deben pagar as familias e de homoxeneizar criterios segundo a zona. Na práctica establécense distintas categorías territoriais; as que concentran maior demanda e custo do solo quedan na chamada zona 1, onde se aplican os importes máximos máis altos. Nesa clasificación entran, ademais de Vigo, numerosas localidades das provincias de Pontevedra, A Coruña e Lugo, entre elas Pontevedra, A Coruña e Santiago de Compostela.
A publicación no DOG marca un punto de inflexión para o mercado da vivenda pública en Galicia porque introduce certeza sobre o montante máximo para o comprador, pero tamén plantea interrogantes sobre a viabilidade económica dalgúns proxectos. Promotores e entidades que colaboran coa administración para executar VPP deberán axustar orzamentos e marxes a ese teito de prezo, o que podería condicionar a oferta nas áreas máis caras ou obrigar a replantexar calidades e superficies.
O acordo chega nun contexto de forte presión sobre os prezos do solo e da vivenda nas cabeceiras urbanas galegas, onde o acceso para familias con ingresos medios resulta cada vez máis difícil. A administración autonómica pretende, segundo o texto oficial, protexer ás persoas adxudicatarias e facilitar o acceso á vivenda pública mediante un marco máis rígido en canto a prezos máximos. Non obstante, axentes do sector advirten de que os límites poderían reducir incentivos para novas promocións se os custos de construción e urbanización superan os teitos fixados.
A regulación conserva ademais as regras de cálculo de renda que determinan a achega final do comprador en función dos seus ingresos, aínda que estas agora operan dentro do marco do prezo tope. Na práctica, clientes con rendas máis baixas seguirán beneficiándose dun desconto porcentual sobre o valor da vivenda, pero ese porcentaxe nunca poderá dar lugar a un prezo superior ao límite establecido para cada municipio. O sistema de aluguer vinculado ás VPP, que historicamente se calculaba como un porcentaxe do prezo de venda, tamén queda afectado pola nova franxa de prezos.
A execución destas medidas corresponderá ao Instituto Galego da Vivenda e Solo e aos concellos implicados, que deberán adaptar os pregos e as convocatorias aos novos topes. As fontes da administración consultadas por este diario subliñan que a medida pretende conter a especulación e favorecer a mobilidade residencial en zonas tensionadas, se ben recoñecen que haberá un período de adaptación. Os concellos con maior demanda terán que coordinar planificación e cesións de solo para que as promocións resulten sostibles.
A decisión abre tamén un debate político sobre a intervención pública no prezo da vivenda protexida: partidos e organizacións sociais aplaudiron o intento de acotar prezos, mentres que representantes do sector privado alertan de posibles efectos contraproducentes sobre a oferta. Nos próximos meses será clave comprobar se os teitos fixados pola Xunta permiten manter o ritmo de produción de VPP ou se, pola contra, provocan axustes no deseño dos proxectos que afecten ao seu número e calendario de entrega.
