O regreso do alugueiro: Santiago entre turismo e vivenda

Unha cidade que decide que quere ser

Santiago de Compostela atópase nun cruce de camiños: seguir potenciando a oferta vinculada ao visitante ou priorizar a vida cotiá de quen reside na cidade. Tras anos nos que moitas vivendas se reconverteron para atender ao fluxo turístico —en boa parte impulsado polo Camiño e polo interese cultural—, agora obsérvase unha reversión parcial desa tendencia. O debate non é técnico: trátase de definir que modelo urbano se considera sostible e xusto para o conxunto da poboación.

Factores que empuxan ao propietario a volver ao alugueiro tradicional

A decisión dun propietario non responde só a cifras inmediatas: entran en xogo a estabilidade dos ingresos, a carga administrativa, os custos de xestión e os riscos legais. Cando a ocupación dunha vivenda turística se volve máis irregular ou cando a presión normativa aumenta, o arrendamento a longo prazo recupera atractivo pola súa menor volatilidade. Ademais, o mercado de alugueiro residencial mantivo unha demanda sostida, o que converte a moitos inmobles en candidatos lóxicos para volver ao uso habitual.

Regulación e fiscalidade: o papel do Concello e da comunidade

As administracións locais intensificaron nos últimos anos a fiscalización da vivenda turística con medidas dirixidas a ordenar a oferta e protexer o uso residencial do solo. Estas intervencións non buscan prohibir o turismo —que segue sendo relevante para a economía—, senón modular o seu impacto. Na práctica, a combinación de límites administrativos, inspeccións máis frecuentes e requisitos para alugar a turistas está inclinando a balanza cara á recuperación de vivendas para arrendamentos convencionais.

Un responsable municipal insiste en que as normas perseguen manter a cidade habitable e evitar a perda de veciños, non frear a actividade económica.

Consecuencias sociais: unha revitalización real?

Se unha parte do parque de VUT retorna ao mercado residencial, os barrios poderían experimentar unha recuperación do seu tecido social: maior diversidade de perfís, reapertura de comercios orientados á veciñanza e máis actividade en horarios distintos aos do turismo. Non obstante, a contrapartida é que esa recuperación só será efectiva se os prezos do alugueiro son accesibles. Sen medidas complementarias, como o fomento de vivenda accesible ou incentivos para arrendamentos máis estables, o simple retorno de inmobles non garante o regreso de familias ou mozos que deixaron a cidade.

Comparacións útiles: leccións doutras cidades

Cidades europeas que viviron booms turísticos recentes ofrecen pistas sobre traxectorias probables. Nalgúns casos, a limitación de novas licenzas e o control de plataformas dixitais logrou frear a proliferación de pisos turísticos; noutros, a especialización do parque —cara a aloxamentos máis profesionais— reduciu a atomización do mercado. Santiago pode aprender destas experiencias: regular con criterios claros, potenciar a rehabilitación orientada a vivenda social e coordinar políticas que vaian máis alá de sancións puntuais.

Impacto económico e laboral

O turismo xera emprego e dinamiza sectores como a restauración, o comercio e a hostalería. Un cambio no reparto entre VUT e alugueiro tradicional ten efectos multiplicadores: menos vivendas turísticas poden traducirse nunha oferta máis concentrada en aloxamentos regrados e nunha clientela distinta; ao mesmo tempo, manter residentes estables favorece a demanda local e a supervivencia de negocios que viven da clientela habitual. O reto é combinar ambas necesidades sen sacrificar nin a economía local nin o dereito á vivenda.