O risco invisible da maquinaria agrícola: unha reflexión tras o accidente de Oia

A seguridade no campo, unha cuestión pendente

O traballo agrícola, tan necesario como pouco visible na sociedade, segue afrontando desafíos importantes en materia de seguridade laboral. Cada tempada, os profesionais e particulares que se dedican ás tarefas do campo manexan maquinaria pesada en condicións moitas veces complicadas. O recente accidente ocorrido nunha leira da parroquia de Viladesuso, en Oia, volve poñer enriba da mesa un debate recorrente: ¿están suficientemente protexidas as persoas que traballan con tractores e apeiros semellantes?

Un perigo cotián nas zonas rurais

Os expertos en prevención de riscos laborais subliñan habitualmente que o tractor é un dos vehículos máis perigosos do sector primario. Non en van, os envorcamentos e atrapamentos atópanse entre os incidentes máis frecuentes e con consecuencias graves. En concellos como Oia, onde a agricultura familiar segue tendo un peso considerable, o uso de maquinaria adoita ser intensivo e, en ocasións, carece das últimas tecnoloxías en sistemas de seguridade.

O caso dun home que sufriu un percance co seu tractor nunha leira local non é, desgraciadamente, unha excepción en Galicia. Aínda que a rápida actuación dos veciños permitiu que a situación non revestise maior gravidade, o suceso invita a reflexionar sobre a situación de vulnerabilidade na que, moitas veces, se atopan os traballadores rurais ante este tipo de accidentes.

A importancia da comunidade rural

A intervención veciñal foi clave para socorrer á persoa accidentada. En contornos rurais galegos, a solidariedade segue sendo un valor fundamental. Cando ocorre un incidente, a axuda mutua emerxe como o primeiro recurso dispoñible, mesmo antes da chegada dos equipos de emerxencia sanitaria. Este elemento de apoio comunitario non só demostra a fortaleza dos lazos sociais no rural, senón que se converte nun factor determinante para evitar desenlaces máis tráxicos.

Porén, é lexítimo preguntarse se este elemento de solidariedade pode seguir substituíndo indefinidamente unhas infraestruturas e unha formación máis axeitadas. A intervención dos veciños foi fundamental na leira de Viladesuso, pero ¿que pasaría se o accidente se producise nun lugar máis illado ou se non houbese testemuñas preto?

A prevención: unha tarefa colectiva

As autoridades municipais e autonómicas insisten na importancia da formación en seguridade e do mantemento axeitado da maquinaria. Tamén, na necesidade de renovar o parque de tractores, que en boa parte de Galicia segue tendo unha idade media elevada. Nos últimos anos, promovéronse campañas para dotar estes vehículos de estruturas de protección antivolco e sistemas de aviso, pero o ritmo de adaptación é aínda insuficiente en moitas aldeas e parroquias.

Por outra banda, os servizos de emerxencia, como o 061 galego, están cada vez mellor preparados para atender este tipo de sucesos. Porén, a orografía e a dispersión da poboación poden dificultar que a axuda chegue nos primeiros minutos, que adoitan ser críticos en situacións de atrapamento ou lesións graves.

¿Ata cando estes accidentes?

O accidente de Oia debería servir como recordatorio de que a seguridade no campo non é só responsabilidade de quen traballa a terra. É unha cuestión que require o compromiso das administracións, fabricantes de maquinaria e da sociedade no seu conxunto. ¿Por que seguimos normalizando que os incidentes con tractores formen parte do día a día no rural galego?