Representantes da Cooperativa de Armadores (ARVI), da Asociación Nacional de Fabricantes de Conservas (Anfaco) e do Porto de Vigo leron este mércores unha declaración institucional no peirao olívico para reclamar respostas inmediatas fronte ao encarecemento da enerxía, os fletes e os seguros motivado pola escalada bélica en Oriente Medio. Os representantes advirten de que, se non hai medidas rápidas, hai buques e plantas conserveras que plantean deter a súa actividade.
Reclamacións no Porto de Vigo: que piden e por que
A protesta pública chegou acompañada dun acordo de colaboración entre ARVI e Anfaco, e dunha petición clara ás administracións: axudas temporais e mecanismos que eviten unha desarticulación da cadea mar-industria. Os portavoces sinalaron dous vectores críticos afectados pola crise: a enerxía e o transporte marítimo. O encarecemento do combustible no mar e da enerxía en terra —esencial nos procesos de conservación e transformación—, xunto co bloqueo parcial de rutas e a incertidume nos seguros, están tensionando a viabilidade de empresas grandes e pequenas.
O xerente de ARVI, Edelmiro Ulloa, alertou sobre a dificultade práctica para aguantar a suba de custos mentres as axudas previstas se implementan de forma pausada. «As medidas non son inmediatas; no mellor dos casos as axudas chegarán en setembro», dixo, e engadiu que a presión sobre a tesouraría das empresas pode levar a algunhas a «parar».
«A tesouraría das empresas pesqueiras leváas a parar, porque as medidas non son inmediatas.»
Os problemas descritos non se limitan ao prezo do gasóleo. Súmanse atrasos polo peche do estreito de Ormuz, incrementos nos fletes, restricións nas pólizas de seguro e o encarecemento de insumos tan básicos para a industria conserveira como o cartón ou os plásticos. Ademais, a cifra que achega Javier Touza serve para dimensionar o impacto: durante a guerra en Ucraína, cada subida de 10 céntimos por litro supuña un aumento anual de custos de 485 millóns de euros.
Problemas técnicos e medidas reclamadas
Ademais das axudas económicas, o sector puxo sobre a mesa demandas concretas que inclúen a activación de mecanismos no marco do FEMPA —con referencia ao artigo 26 de compensación por acontecementos excepcionais, como xa se fixo coa pandemia e co conflito en Ucraína—, medidas fiscais directas se a crise se alonga, e a revisión de cotas para favorecer as descargas en caladoiros nacionais. Tamén solicitaron incentivos ao consumo de produto local, como unha redución temporal do IVE sobre produtos pesqueiros.
Sobre a dixitalización da xestión, o secretario xeral de Anfaco, Roberto Alonso, criticou a implementación do sistema CATCH IT, que debía modernizar os certificados de captura. «A UE non parece entender o que pasa (…) estivemos 10 anos pedindo a medida, e a implementación non foi correcta», sostivo, e advertiu do risco de colapso nos meses de maior actividade. Segundo o seu diagnóstico, o sistema «non estaba suficientemente validado» e non resulta «un procedemento robusto» para a operativa das lonxas e das plantas.
«O sistema non estaba suficientemente validado; non é un procedemento robusto.»
En materia económica, os límites anunciados pola administración ás axudas —200.000 euros por barco e 400.000 euros por grupo empresarial— provocaron reparos no sector. ARVI e Anfaco consideran que eses umbrais, ademais de condicionarse a determinados requisitos de rexistro, deixarán fóra a boa parte da frota local, especialmente á pequena pesca costeira e ás empresas familiares con marxes xa moi reducidas.
