O temor frea o auxe da bicicleta en Vigo

As rutas en bicicleta para turistas floreceron en Vigo, pero cando se trata de propostas pensadas para os propios veciños, a resposta é moito máis tímida. A cidade olívica ve como a bicicleta apenas despega como alternativa real de mobilidade local. ¿O motivo? Un medo latente a comezar, que vai máis alá da falta de infraestruturas.

Quen pasea un sábado pola zona do porto ou por Samil terá visto eses pequenos grupos de visitantes pedalando entre as bateas e a silueta das Cíes. As rutas guiadas para turistas funcionan, énchense no verán e mesmo en Semana Santa. Porén, entre os residentes, a bici segue sendo cousa duns poucos. A diferenza é abismal. E non semella casualidade.

Turismo sobre rodas, vida diaria a pé

Nos últimos anos, varias empresas e asociacións apostaron por rutas ciclistas para quen chega de fóra. É doado atopar folletos en hoteis do centro, con percorridos que combinan o paseo marítimo, o Casco Vello e algunha incursión por Castrelos. Os turistas anímanse, a maioría estranxeiros, e a paisaxe fai o resto. Un responsable do sector turístico admite que o negocio medra a bo ritmo, sobre todo grazas aos cruceiros e á chegada de visitantes nos meses de calor.

Poucas veces a bicicleta foi tan visible en Vigo. Pero se un pregunta aos veciños de Teis ou Coia se usan a bici para ir ao traballo ou facer a compra, a resposta adoita ser negativa. O medo a circular entre coches, a falta de carrís segregados e a orografía da cidade —con costas que desaniman ao máis motivado— pesan moito máis ca as ganas de cambiar de hábitos. Aí está a clave: a bicicleta para o lecer si, para o día a día, aínda non.

Propostas municipais e dúbidas cidadás

O Concello de Vigo presentou nos últimos anos varios proxectos para fomentar o uso da bicicleta entre os residentes. Dende a creación de novos tramos de carril bici —como o polémico eixo das Camelias— ata campañas de sensibilización en colexios. Porén, a percepción de inseguridade segue a ser o principal obstáculo. Un alto cargo municipal recoñece que, aínda que a resposta ás actividades puntuais é positiva, á hora da verdade custa que a xente se anime a deixar o coche na casa.

Cómpre lembrar que a cidade conta con algo menos de 20 quilómetros de carril bici, unha cifra aínda afastada da doutras urbes galegas como A Coruña ou Pontevedra. Ademais, a repartición destes tramos é desigual: a maioría concéntrase en zonas de lecer ou parques, e apenas conectan barrios periféricos co centro. Non é menor o dato de que menos do 2% dos desprazamentos diarios en Vigo se fan en bicicleta, segundo datos do Instituto Nacional de Estatística.

Medo, cultura e falta de costume

Difícil convencer a alguén de que a bici é unha opción segura cando a experiencia diaria nas rúas non acompaña. Moitos veciños relatan que, aínda que lles gustaría probar, bótalles para atrás a convivencia co tráfico e os escasos espazos protexidos. “Hai medo a comezar”, resumen fontes veciñais. O temor a caídas, accidentes ou mesmo a non saber desenvolverse entre os coches pesa máis ca calquera beneficio ambiental ou económico.

Ninguén dubida de que hai un cambio cultural en marcha, pero é lento e desigual. Abonda con mirar o que aconteceu noutras cidades galegas: en Pontevedra, por exemplo, a peonalización e a redución de velocidade fixeron que a bicicleta gañase terreo, aínda que alí a xeografía axuda. En Vigo, pola contra, a topografía e a falta de costume forman un cóctel difícil de superar. O recente auge da bicicleta eléctrica podería ser un revulsivo, pero aínda son minoría quen se atreven a ir máis alá da ruta de fin de semana.