Un informe recente do banco alemán Deutsche Bank conclúe que a extensión da intelixencia artificial nos procesos empresariais converteu o coñecemento en IA nun requirimento decisivo para acceder ás vacantes máis dinámicas do mercado laboral. O estudo, publicado en marzo de 2026 e centrado en datos de Estados Unidos e Europa, alerta de que a demanda destas competencias disparouse e que, como consecuencia, moitos mozos con formación superior quedan subempregados. A entidade relaciona este cambio cunha crecente diferenciación entre títulos académicos e competencias prácticas ligadas á tecnoloxía, o que está a modificar a traxectoria profesional dos recentemente graduados.
Deutsche Bank pon cifras sobre a mesa para ilustrar a rápida adopción: case o 44,9% das ofertas nos sectores de Datos e Analítica inclúen xa requisitos explícitos de IA, mentres o Desenvolvemento de Software rolda o 40% de esixencia. O informe advirte ademais que áreas tradicionalmente non técnicas aceleraron a súa demanda destas destrezas: Marketing sitúase preto do 15%, Finanzas en torno ao 10% e o sector xurídico rexistra un incremento apreciable, con máis do 8% de ofertas que integran competencias relacionadas coa IA. En Europa, países como Francia, Alemania e Italia amosan traxectorias semellantes ás observadas en Estados Unidos.
O estudo subliña unha paradoxa dolorosa para as políticas de emprego: máis formación superior non implica necesariamente un mellor axuste laboral se non vai acompañada de competencias en IA e ferramentas dixitais. Nos Estados Unidos, a taxa de subemprego entre traballadores de 16 a 24 anos con título universitario sitúase en niveis elevados en comparación coa súa serie histórica, e en Europa a preocupación intensifícase en contextos como o español, onde o desemprego xuvenil xa rexistraba cifras altas antes do auxe da IA. Segundo o informe, moitos graduados rematan en postos que non requiren o seu nivel de cualificación, o que erosiona a promesa de mobilidade social asociada á universidade.
Os autores describen a emerxencia dun «filtro IA» nos procesos de selección: competencias que antes se consideraban complementarias pasan a ser excluíntes en sectores claves. As empresas integraron ferramentas e probas relacionadas coa IA na criba curricular e en entrevistas, o que aumenta a barreira de entrada para candidatos sen experiencia práctica nestas tecnoloxías. Con todo, o informe apunta que esta transformación non se traduciu nun aumento masivo de despedimentos nin en picos de subsidios por desemprego; o problema é máis sutil e estrutural: dificúltase o acceso a empregos de calidade para os xoves sen reciclaxe tecnolóxica.
O informe tamén detecta un freo salarial nalgúns segmentos do mercado laboral como efecto colateral da reorganización de competencias. A crecente oferta de traballadores que manexan ferramentas de IA e a competencia por perfís especializados están a moderar as primas salariais que tradicionalmente acompañaron ás titulacións técnicas. Para os traballadores recén incorporados, iso supón unha dobre penalización: menor axuste entre formación e posto e unha presión á baixa sobre as expectativas retributivas iniciais.
Fronte a este escenario, Deutsche Bank reclama unha resposta coordinada entre empresas, universidades e administracións públicas. O estudo subliña a necesidade de políticas activas de reciclaxe profesional, programas de formación continua e unha actualización dos currículos universitarios para incorporar competencias dixitais aplicadas. Tamén sinala que a solución non pasa unicamente por formar en ferramentas concretas, senón por combinar coñecementos técnicos con capacidades transversais como o pensamento crítico e a xestión de proxectos.
No ámbito regulatorio, o informe suxire impulsar a transparencia nos procesos de selección automatizados e fomentar prácticas que permitan avaliar o potencial e a adaptabilidade das persoas candidatas máis alá de listas de habilidades ríxidas. As recomendacións inclúen incentivar as prácticas profesionais, as certificacións modulares e modelos de aprendizaxe dual que acheguen a oferta educativa ás necesidades reais das empresas.
Para comunidades como Galicia e para o conxunto de España, o diagnóstico plantea desafíos específicos: sectores relevantes na rexión, como o mar, a manufactura avanzada e o turismo, tamén están a incorporar solucións baseadas na IA, polo que a adaptación do tecido produtivo e educativo resulta imprescindible. O informe subliña a importancia de medidas territoriais que faciliten a recualificación de xoves e traballadores adultos e reduzan a fenda entre a formación formal e as habilidades demandadas.
En definitiva, o banco alemán conclúe que a irrupción da intelixencia artificial alterou a ecuación tradicional entre título universitario e éxito profesional. A recomendación é clara: sen un esforzo sostido de actualización de competencias e de adaptación dos sistemas educativos e de emprego, a formación superior corre o risco de perder valor en termos de inserción laboral, e as xeracións novas poderían ver comprometidas as súas expectativas profesionais.
