Hai 16 anos que pechou a histórica conserveira de Bouzas que durante décadas marcou o pulso industrial de Vigo. Hoxe, máis dun cento dos que traballaron alí manteñen viva unha reclamación por 5,3 millóns de euros en salarios e débedas laborais. Tras esgotar a vía concursal e ver como a liquidación non lles reportou «nin un céntimo», volveron poñer a pelota no tellado do Concello: piden ao alcalde Abel Caballero que lles adxudique o 10% do aproveitamento do solar onde estivo a fábrica para promover vivendas sociais e así facerse co diñeiro que lles deben.
O peche, a quebra e unha demanda que suma décadas
A conserveira Bernardo Alfageme non é só unha empresa máis na memoria viguesa; foi durante anos un símbolo de emprego e actividade en Bouzas. O seu colapso, hai xa unha década e media, deixou feridas visibles no barrio e nas follas de vida de quen perderon o seu soldo e o seu medio de vida. Moitos deses traballadores agrupáronse posteriormente nunha asociación presidida por Ángel Sanz Domínguez, un antigo xefe de vendas que hoxe, aos seus 71 anos, lidera a reclamación colectiva.
A vía xudicial chegou ao seu fin en abril de 2025, cando se declarou concluído o proceso concursal. Os extraballadores acudiron como acredores ao concurso e, pese á liquidación de bens, quedaron sen resarcimento. En conversación con membros da asociación quedou patente o enfado por unhas cifras difíciles de entender: os honorarios dos administradores concursais ascenderon a 2,4 millóns de euros, mentres que a plantilla denunciou que, despois do reparto, non percibiron practicamente nada máis alén das prestacións de Fogasa.
«Non recibiron nin un céntimo»,
resumen con dureza os afectados, retomando a expresión que popularizou a súa loita. As cantidades reclamadas por traballador oscilan entre os escasos 5.071 euros e os case 220.000, cifras que falan de casos individuais moi dispares: desde pequenas nóminas pendentes ata débedas que afectan a familias enteiras ou a herdeiros de compañeiros xa falecidos.
A alternativa urbanística: promesas, acordos e trámites
Coa vía concursal pechada, a mirada volveuse cara á política municipal e á caixa da cidade. A proposta que promoven os extraballadores pasa pola cesión do 10% do aproveitamento urbanístico do solar da antiga fábrica para que a asociación, mediante unha entidade sen ánimo de lucro constituída ao efecto, poida promover vivendas de promoción pública ou social e monetizar así eses dereitos. A carta dirixida ao alcalde, fechada o pasado 13 de marzo, solicita unha reunión “para a búsqueda dunha solución”.
A iniciativa non nace da nada. En 2010, o pleno do Concello aceptou por unanimidade un compromiso de ceder as plusvalías resultantes da recalificación do solo, que entón se valoraron en arredor de 26 millóns de euros. Esa promesa, con todo, quedou en papel. Como alternativa, planteouse un convenio urbanístico de cesión de terreos, sobre o que a Xerencia de Urbanismo emitiu un criterio en 2024: a cesión só sería posible a unha asociación sen ánimo de lucro e coa finalidade concreta de construír vivendas de promoción pública.
A tramitación urbanística tropezou ademais cunha demanda da Xunta para unha protección patrimonial máis rigorosa do enclave, o que ralentizou e complicou os plans. É un escollo que obriga a replantear prazos e proxectos: a recuperación do solar implica non só vontade política, senón tamén cumprir coas esixencias de patrimonio e urbanismo que agora pesan sobre a antiga fábrica.
Política local, precedentes e o calendario de mobilizacións
A petición a Abel Caballero
