Un cento longo de extraballadores da histórica conserveira de Bouzas activaron unha nova táctica na súa demanda de cobro: despois de que a vía xudicial quedase definitivamente pechada en abril de 2025, reclaman ao Concello de Vigo a cesión do 10% do aproveitamento urbanístico do antigo solar de Bernardo Alfageme para promover vivendas sociais que permitan satisfacer os 5,3 millóns de euros que lles adebedan entre salarios e conceptos laborais. A petición formal chegou ao alcalde por carta o pasado 13 de marzo e os seus impulsores anuncian mobilizacións se non hai resposta.
Un proceso concursal que deixou feridas abertas
A historia da reclamación é longa e amarga. Hai aproximadamente 16 anos aquela conserveira, unha das máis prósperas de Vigo, pechou as súas portas. Desde entón os traballadores e as súas familias loitaron por recuperar o que consideran seu. Persoáronse como acredores no concurso de acredores, pero tras a liquidación de bens e dereitos non viron resarcimento algún. En palabras que xa se repetiron nos seus comunicados, ante o actuado pola administración concursal “non recibiron nin un céntimo”.
Ademais do corte humano, o proceso deixou cifras que doen: os honorarios dos administradores concursais ascenderon a 2,4 millóns de euros, mentres que as débedas por traballador oscillan —segundo a asociación— entre 5.071 e case 220.000 euros. A única entrada real que percibiron procedeu do Fogasa, que cubriu unha parte limitada das obrigas pendentes.
A cara visible da reclamación é Ángel Sanz Domínguez, de 71 anos e exxefe de vendas, que preside a Asociación de Extraballadores de Bernardo Alfageme S.A. Co asesoramento do avogado vigués Tomás Santodomingo, o colectivo retomou a loita hai uns tres anos. Tras esgotar a vía xudicial —o concurso quedou concluído en abril de 2025— propoñen agora un atallo urbanístico que implicaría ao propio Concello.
O solar de Bouzas e a promesa de 2010
O terreo onde se ubicaba a conserveira, en Bouzas, non é calquera parcela. A súa reclasificación foi obxecto de promesas e debates no Concello durante máis dunha década. En 2010, un acordo plenario, aprobado por unanimidade, comprometía ceder aos traballadores as plusvalías derivadas desa reclasificación, que entón se valoraron en torno a 26 millóns de euros. Aquel compromiso nunca se materializou e co paso do tempo foise convertendo nun símbolo de frustración para quen traballou na fábrica.
A alternativa proposta polo Concello e a Xerencia de Urbanismo foi nalgún momento a sinatura dun convenio urbanístico. En 2024, non obstante, desde Urbanismo responderon que a cesión gratuíta só podía levarse a cabo a favor dunha entidade sen ánimo de lucro e coa finalidade de promover vivendas de intervención pública. En consecuencia, os extraballadores constituíron esa asociación en maio de 2025 e volveron a solicitar formalmente a cesión dese 10% do aproveitamento tipo da área ARC‑SUNC 237 (Camino Barciela‑Esturáns‑Tomás Alonso).
O itinerario administrativo non será doado: a Xunta reclamou recentemente unha tramitación máis rigorosa por motivos de protección do patrimonio cultural, o que supuxo un varapalo para os plans de rexeneración do solar. Bouzas, coa súa historia ligada á actividade conserveira e ao porto, é unha zona sensible; calquera actuación urbanística debe negociar non só trámites técnicos, senón tamén as lexítimas demandas de conservación do patrimonio industrial e a presión dos distintos intereses urbanísticos da cidade.
